باب فرض الوضوء
Bab: Abdestin Farziyeti
ذكر الأمر بإسباغ الوضوء لمن أراد أداء فرضه
Farzını Yerine Getirmek isteyene Abdesti Güzelce Almasının Emredilmesi [ 1053 ] أخبرنا أحمد بن يحيى بن زهير حدثنا محمد بن أبي صفوان الثقفي حدثنا أبي عن سفيان عن سماك عن عبد الرحمن بن عبد الله بن مسعود عن أبيه قال صفقتان في صفقة ربا وأمرنا رسول الله صلى الله عليه وسلم بإسباغ الوضوء 1053- Abdullah b. Mes’ud der ki: “Tek pazarlık içinde iki pazarlık yapmak, farzdır. (Ayrıca) Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bize abdesti tam olarak almayı emretti.” [Tahric:] Elbani: Sahih (es-Silsiletu’s-sahiha 2326); Şuayb: Ravileri güvenilir kimselerdir. Ahmed 1/393, 1/398.
ذكر الأمر بتخليل الأصابع للمتوضىء مع القصد في إسباغ الوضوء
Abdestini Güzelce Almak isteyene Parmakların Arasını Hilallemenin Emredilmesi [ 1054 ] أخبرنا أحمد بن علي بن المثنى قال حدثنا سريج بن يونس قال حدثنا يحيى بن سليم عن إسماعيل بن كثير عن عاصم بن لقيط بن صبرة عن أبيه قال كنت وافد بني المنتفق إلى رسول الله صلى الله عليه وسلم فقدمنا على رسول الله صلى الله عليه وسلم فلم نصادفه في منزله وصادفنا عائشة فأمرت لنا بخزيرة فصنعت وأتتنا بقناع والقناع الطبق فيه التمر فأكلنا فجاء رسول الله صلى الله عليه وسلم فقال هل أصبتم شيئا أو آمر لكم بشيء قلنا نعم يا رسول الله فبينما نحن من رسول الله صلى الله عليه وسلم جلوس إذ رفع الراعي غنمه إلى المراح ومعه سخلة تيعر فقال صلى الله عليه وسلم ما ولدت قال بهمة قال اذبح مكانها شاة ثم أقبل علي فقال لا تحسبن ولم يقل لا تحسبن أنا من أجلك ذبحناها إن لنا غنما مائة لا تزيد فما ولدت بهمة ذبحنا مكانها شاة قال قلت يا رسول الله إن لي امرأة في لسانها شيء قال فطلقها إذا قال قلت يا رسول الله إن لي منها ولدا ولها صحبة قال عظها فإن يك فيها خير فستقبل ولا تضرب ظعينتك ضربك أمتك قال قلت يا رسول الله أخبرني عن الوضوء قال أسبغ الوضوء وخلل بين أصابعك وبالغ في الاستنشاق إلا أن تكون صائما 1054- Lakit b. Sabire anlatıyor: Ben, Müntefik oğullarının Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)’e gönderilen heyeti arasında idim. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) (evine) vardık. Fakat O’nu evinde bulamadık. Bu sırada (müminlerin annesi) Aişe’ye rastladık. Bizim için (et bulamasından yapılan) hazTre (denilen bir yemek) hazırlanmasını emretti. Bunun üzerine (hazTre yemeği) bizim için derhal hazırlandı. Bu sırada bize bir de “kına” getirildi. Kına (yemek yemeye ve içine meyve konmaya yarayan) bir tabaktır. Bunun içinde hurma vardı. Biz de (bunları) yedik. Sonra Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) çıkageldi ve (bize hitaben): “(Evde yiyecek) bir şeyler bulabildiniz mi? Yahut size bir şeyler hazırlanması emredildi mi?” diye sordu. Biz de: “Evet, ey Allah’ın Resulü!” dedik. Biz Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)’le beraber oturmakta iken bir de ne görelim. Bir çoban Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)’in davarlarını, yanında bir de yeni doğmuş meleyen bir kuzuyla beraber ağıla götürüyor! Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) (ona hitaben): “Ne yavrulattın?” diye sordu. O da: “Bir dişi kuzu” diye cevap verdi. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) de: “O halde onun yerine bize bir koyun kes” buyurdu ve sonra da bana dönüp: “Sakın bunu senin için kestiğimizi mi zannetme. Bizim yüz davanmız var, bunlar daha fazla artmaz. Her ne zaman ki, çoban bize bir yavru doğurtu(p getiri)rse, biz de onun yerine bir koyun keseriz” buyurdu. Lakit devamla der ki: Ben: “Ey Allah’ın Resulü! Doğrusu benim, dili uzun yani ağzı bozuk bir hanımım var, (ona karşı ne yapmalıyım)?” dedim. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): “Öyleyse onu boşa(yabilirsin)” buyurdu. Lakit devamla der ki: Ben tekrar: “Ey Allah’ın Resulü! Doğrusu benim ondan bir çocuğum ve onunla (aramızda) dostluk (hukuku) var” dedim. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) de: “O halde ona öğüt ver. Eğer onda bir hayır görürsen nasihat etmeye devam edersin. Hanımını, cariyeni döver gibi dövme!” buyurdu. Lakit devamla der ki: Ben tekrar: “Ey Allah’ın Resulü! Bana abdestten bahset” dedim. Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): “Abdesti tam al, parmakların arasına suyu eriştir. Oruçlu değilken burnuna suyu çokça çek” buyurdu. [Tahric:] Elbani: Sahih (Sahih Ebu Davud 130); Şuayb: İsnadı ceyyiddir Hadis sahihtir. Ahmed 4/211; Ebu Davud 142; Nesai 1/66; Tirmizi788; İbn Mace 407; Darimi 1/179.
ذكر العلة التي من أجلها أمر بإسباغ الوضوء
Abdesti Güzelce Almanın Emredilme Nedeni [ 1055 ] أخبرنا أبو يعلى قال حدثنا أبو خيثمة حدثنا جرير عن منصور عن هلال بن يساف عن أبي يحيى عن عبد الله بن عمرو قال رجعنا مع رسول الله صلى الله عليه وسلم من مكة إلى المدينة حتى إذا كنا ببعض الطريق تعجل قوم عند العصر فتوضؤوا وهم عجال قال فانتهينا إليهم وأعقابهم تلوح لم يمسها الماء فقال رسول الله صلى الله عليه وسلم ويل للأعقاب من النار أسبغوا الوضوء 1055- Abdullah b. Amr der ki: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ile birlikte Mekke’den Medine’ye döndük. Nihayet yol üzerinde bir suya varınca cemaat ikindi zamanı acele ederek çar çabuk abdest aldılar. Biz de onların yanına vardık. Ökçelerine su değmediği görünüyordu. Bunun üzerine Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem): “Vay ökçelerin ateşten başına gelene! .. Abdesti güzelce alın” buyurdu. [Tahric:] Elbani: Sahih (Sahih Ebu Davud 87); Şuayb: Müslim’in şartınca sahih. Ahmed 2/201; Müslim 241; Ebu Davud 97; Nesai 1/77; İbn Mace 450; Darimi 1/179.
ذكر الخبر المدحض قول من زعم أن الفرض على المتوضىء في وضوئه المسح على الرجلين دون الغسل
Abdest Alana Ayaklarını Yıkamak Yerine Meshetmesinin Farz Olduğunu iddia Edenin Kavlini çürüten Haber [ 1056 ] أخبرنا الفضل بن الحباب قال حدثنا أبو الوليد الطيالسي قال حدثنا زائدة بن قدامة عن خالد بن علقمة عن عبد خير قال صلى علي بن أبي طالب رضوان الله عليه الفجر ثم دخل الرحبة فدخلنا معه فدعا بوضوء فأتاه الغلام بإناء فيه ماء وطست فأخذ الإناء بيمينه فأفرغ على يساره فغسلها ثلاث مرات غسل كفيه قبل أن يدخلهما الإناء ثم أدخل يده اليمنى في الإناء فغرف منه ماء فملأ فاه فمضمض واستنشق ثلاثا ثم أدخل يده في الإناء فغسل وجهه ثلاثا وذراعيه ثلاثا ثم مسح رأسه بيديه جميعا مقدمه ومؤخره ثم أدخل اليمنى فأفرغ على قدمه اليمنى فغسلها ثم أدخل يده في الإناء ثم أخرجها فغسل الأخرى ثم قال من أحب أن ينظر إلى وضوء رسول الله صلى الله عليه وسلم فهذا وضوءه 1056- Abdu Hayr bildiriyor: Hz. Ali, sabah namazını kılıp geniş avluya gidi. Biz de onunla birlikte girdik. Abdest suyu getirilmesini isteyip te bir hizmetçi Hz. Ali’ye bir kap su getirince kabı sağ eline aldı oradan sol eline su döküp üç defa yıkadı. Sonra ellerini kaba batırmadan yıkadı. Sonra sağ elini kaba batırıp ağzına su aldı. Ağzını ve burnunu temizledikten sonra sol eliyle sümkürdü. Bunu da üç defa tekrarladı. Sonra elini kaba batırıp su alarak yüzünü üç defa yıkadı. Sonra sağ ve sol kolunu dirseğe kadar üçer defa yıkadı. Sonra önü ve arkasıyla birlikte başını bir defa meshetti. Sonra sağ eliyle sağ ayağına üç defa su döktü ve sol eliyle onu yıkadı. Sonra sağ eliyle sol ayağına üç defa su döküp sol eliyle onu yıkadı. Sonra da: “Resulullah’ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) nasıl abdest aldığını görmek isteyenler bilsin ki onun abdesti bu şekildeydin dedi. [Tahric:] Elbani; Sahih (Sahih Ebu Davud 100); Şuayb: İsnadı sahihtir. Ahmed 1/125; Ebu Davud 112; Nesai 1/67; Tirmizi49.
ذكر العلة التي من أجلها كان يمسح علي بن أبي طالب رضوان الله عليه رجليه في وضوئه
Ali b. Ebi Talib’in Abdestinde Ayaklarını Meshetme Nedeni [ 1057 ] أخبرنا أبو يعلى قال حدثنا أبو خيثمة قال حدثنا جرير عن منصور عن عبد الملك بن ميسرة عن النزال بن سبرة قال صليت مع علي بن أبي طالب رضوان الله عليه الظهر ثم انطلق إلى مجلس له كان يجلسه في الرحبة فقعد وقعدنا حوله حتى حضرت العصر فأتي بإناء فيه ماء فأخذ منه كفا فتمضمض واستنشق ومسح وجهه وذراعيه ومسح برأسه ومسح رجليه ثم قام فشرب فضل إنائه ثم قال إني حدثت أن رجالا يكرهون أن يشرب أحدهم وهو قائم وإني رأيت رسول الله صلى الله عليه وسلم فعل كما فعلت وهذا وضوء من لم يحدث 1057- Nezzal b. Sebre anlatıyor: Hz. Ali ile öğle namazını kıldıktan sonra her zaman Rahbe’de (geniş avluda) oturduğu yere gitti ve oturdu. Biz de etrafında oturduk. ikindi vakti gelince kendisine bir kap getirildi. Kaptan bir avuç su alıp ağzını çalkalayarak burnuna su çekti. Yüzünü ve kollarını mesh ettikten sonra başını ve ayaklarını meshetti. Sonra kalkıp kapta artan suyu içti, sonra: “Bana, ayakta içmeyi kerih gören bazılarının olduğu söylendi. Resulullah’ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem) benim yaptığım gibi yaptığını gördüm” dedi. [Tahric:] Elbani: Sahih (Sahih Ebu Davud 105; Muhtasaru’ş-Şemail 179); Şuayb: İsnadı sahihtir. Ahmed 1/78; Buhari5615; Ebu Davud 3718; Nesai 1/84.
ذكر الخبر المدحض قول من زعم أن الكعب هو العظم الناتىء على ظاهر القدم دون العظمين الناتئين على جانبهما
Ka’b’ın (Topuğun) Ayağın Yanlarındaki iki Çıkıntı Değil Üzerindeki Çıkıntı Olduğunu iddia Edenlerin Kavlini Çürüten Haber [ 1058 ] أخبرنا محمد بن الحسن بن قتيبة قال حدثنا حرملة بن يحيى قال حدثنا بن وهب قال أخبرنا يونس عن بن شهاب أن عطاء بن يزيد الليثي أخبره أن حمران مولى عثمان أخبره أن عثمان بن عفان رضوان الله عليه دعا بوضوء فتوضأ وغسل كفه ثلاث مرات ثم مضمض واستنشق ثم غسل وجهه ثلاث مرات ثم غسل يده اليمنى إلى المرفق ثلاث مرات ثم غسل يده اليسرى مثل ذلك ثم مسح برأسه ثم غسل رجله اليمنى إلى الكعبين ثلاث مرات ثم غسل رجله اليسرى مثل ذلك ثم قال رأيت رسول الله صلى الله عليه وسلم توضأ نحو وضوئي هذا ثم قال رسول الله صلى الله عليه وسلم من توضأ نحو وضوئي هذا ثم قام فركع ركعتين لا يحدث فيهما نفسه غفر الله له ما تقدم من ذنبه 1058- Hz. Osman’ın azatlısı Humran bildiriyor: Bir gün Osman b. Affan su isteyip abdest aldı. ilk önce ellerini üç defa yıkadı. Sonra üç defa ağzını ve burnunu yıkayıp temizledi. Sonra yüzünü üç defa yıkadı. Sonra sağ kolunu dirseğe kadar üç defa yıkadı. Ardından sol kolunu da aynı şekilde yıkadı. Sonra başını meshetti. Sonra sağ ayağını üç defa topuğa kadar yıkadı. Ardından sol ayağını aynı şekilde yıkadı. Bitirdikten sonra da şöyle dedi: “Resulullah’ın da (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bir gün benim şimdi aldığım abdestin benzerini aldığını gördüm. Abdest aldıktan sonra da: ‘‘Kim benim şimdi aldığım abdestin benzerini alır da vesvesesiz bir şekilde iki rekat namaz kılarsa geçmiş günahları bağışlanır’‘ buyurdu.” [Tahric:] Elbani: Sahih (Sahih Ebu Davud 94); Şuayb: Müslim’in şartınca sahih. Ahmed 1/59; Buhari 1934; Müslim 266; EbU Davud 106; Nesai 1/80; Bak hadis no: 1041, 1060.
ذكر الزجر عن ترك تعاهد المرء عراقيبه وبطون قدميه في الوضوء
Kişinin Abdestte Topuklarını ve Ayaklarının içlerini Terketmesinin Yasaklanışı [ 1059 ] أخبرنا حامد بن محمد بن شعيب قال حدثنا سريج بن يونس قال حدثنا سفيان عن بن عجلان عن سعيد بن أبي سعيد عن أبي سلمة قال توضأ عبد الرحمن عند عائشة فقالت يا عبد الرحمن أسبغ الوضوء فإني سمعت رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول ويل للعراقيب من النار 1059- Ebu Seleme der ki: Abdurrahman, Hz. Aişe’nin yanında abdest alınca. Aişe: “Ey Abdurrahman! Abdesti güzelce al. Resulullah’ın (Sallallahu aleyhi ve Sellem): ‘‘Cehennemden çekeceklerinden dolayı topukların vay haline’‘ buyurduğunu duydum” dedi. [Tahric:] Elbani: Hasen sahih (er-Ravdu’n-nadir 253); Şuayb: İsnadı hasendir. Muvatta 1/19; Ahmed 6/81, 6/84; Müslim 240; İbn Mace 451. Bab: Abdestin Sünnetleri – Abdest Suyunu Alış
Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar