Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
HURUF VE KIRA’E BAHSİ
7. Said B. Mansurun Rivayeti
Zeyd b. Sabit (r.a)’dan rivayet olunduğuna göre; Nebi (s.a.v.), (özürlü anlamına gelen) [Nisa 95] kelimesini ranın fetfasıyla gayre şekilde) okurmuş.
(Ebu Davud dedi ki: Ancak bu hadisin ravilerinden) Saîd b. Mansûr (Muhammed b. Süleyman’ın rivayetinde geçen) “okurdu” kelimesini rivayet etmedi.
İzah:
Hadis-i şerifte söz konusu edilen ayet-i kerimenin tamamı meâlen şöyledir: “İnsanlardan özürsüz olarak yerlerinde oturanlar ile mallarıyla ve canlarıyla Allah yolunda cihad edenle bir olmaz.”
Musannif Ebû Davud’un açıklamasından anlaşıldığına göre, bu hadis-i şerif kendisine birisi Said b. Mansûr, diğeri Muhammed b. Süleyman olmak üzere iki yoldan ulaşmıştır. Bunlardan Muhammed’in rivayetinde “okurdu” anlamına gelen “kâne yekrau” cümlesi bulunduğu halde Said’in rivayetinde bu yoktur.
Hadisin kıraatla ilgili yönü, içerisinde geçen “gayr” kelimesidir. Hadis-i şerif, Hz. Nebi’in bu kelimeyi okurken son harfini fethah okuduğunu, binaenaleyh bu kelimenin “gayre” şeklinde okunabileceğini ifade etmektedir. Bu sebeple Mekke ve Medine kurrası bu kelimeyi böyle okumuşlardır.
Bu okuyuş, sözü geçen kelimenin kelimesinden hal olmasıyla ilgilidir. Nafî ile İbn Amir ve Kisâî de böyle okumuşlardır. Zec-cac ise bu kelimenin “el-kaidûne” kelimesinden mütesna olarak “ra” nın ötresi ile “gayru” şeklinde okunabileceğini söylemiştir.
Ayrıca bu kelimeyi kelimesinin sıfatı olarak “gayri” şeklinde okumak da caizdir.
Avnü”l Mabud yazarının açıklamasına göre, bu kelimenin ra’sını ötre-li olarak okumanın cevazına sebep, “el-kaidun” kelimesine sıfat veya bedel olabilmesidir. Nitekim Yahya ibn Kesir ile ebu Amr, Hamza ve Asım onu böyle okumuşlardır. Beyzavî de böyle demiştir.