Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
EYMAN VE’N-NUZUR BAHSİ
DEVAM: Hz. Nebi (s.a.v.)’in Yemini Konusunda Gelen Haberler
Ebû Saîd el-Hudrî’nin şöyle dediği rivayet edilmiştir: Rasûlullah (s.a.v.); yeminde mübalağa ettiği zaman;”Ebu’l-Kasım’ın canına sahib olan (Allah)’a yemin ederim ki…” derdi.
İzah:
Ahmed b. Hanbel, III, 33, 48.
Bu hadis, Lü’Iüî’nin rivayetinde mevcut değildir. Onun için Münziri kitabında zikretmemiştir. Mizzî, el- iraf’ında, îbn Mâce’ye de nisbet eder. Ancak İbn Mâce’de aynı isnad ve aynı metinle bu hadis yoktur. Fakat, Rufâ’a el-Cühenî’den, “Rasûlullah (s.a.v.) yemin ettiğinde; Muhammed’in canına sahib olan, derdi,” şeklinde bir rivayet vardır.[İbn Mâce, keffârât]
Bu hadisi Ebu Saîd el-Hudrî’den nakleden Âsim b. Şümeyh için; Ebû Hatim, “Meçhul”; Ebû Bekir el-Bezzâr: “Bilinen biri değil” derler. İbn Hibbân ise bu zâtı, sika raviler arasında saymaktadır.
Bilindiği gibi; Ebu’l-Kasım, Hz. Nebi’in künyesidir. Rasûlullah (s.a.v.)’m ilk oğlu Kasım olduğu için Efendimiz “Kasım’ın babası” manasına “Ebu’l-Kasım” diye künyelenmiştir.
Hadis-i şerif; “hayatıma sahip olan”, “nefsim elinde olan” gibi sözlerle yemin etmenin meşru olduğuna delildir. “Ebu’l-Kasım’ın canına sahip olan” diye terceme ettiğimiz cümlenin tam karşılığı; “Ebu’l-Kasım’ın nefsi elinde olan” demektir. Aliyyü’1-Kârî; “Elinde” kelimesinden maksadın, Allah’ın tasarrufu, kudreti, iradesi olduğunu söyler.
Hz.Nebi (s.a.v.)’in buna benzer sözlerle yemin ettiğine işaret eden daha başka haberler de vardır. Yukarıda İbn Mâce’den naklettiğimiz rivayet bunlardan biridir. Zaten, “Nefsim elimde olan”, “Hayatıma sahip olan” gibi sözlerin ifade ettiği mana Allah’tır. Çünkü bunlara sahip olan Allah’tır. Dolayısıyla bu şekilde edilen yeminler Allah’a edilen yeminlerdir.
Hadiste, Hz.Nebi (s.a.v.)’in yeminde mübalağa ettiği zaman bu şekilde yemin ettiği ifade ediliyor. Fakat böyle bir kayit olmadan Hz.Nebi (s.a.v.)’in normal hallerde de adı geçen sözlerle yemin ettiği çok olmuştur. Aliyyü’l-Kârî’nin bildirdiğine göre Tıybî; bu gibi sözlerde Allah’ın kudretini izhar olduğu için, bu şekildeki yeminlerin daha üstün olduğunu söylemiştir.