Sünen-i Ebu Davud – SÜNEN EBU DAVUD

SÜNEN EBU DAVUD

EYMAN VE’N-NUZUR BAHSİ

Hz. Nebi (s.a.v.)’in Yemini Konusunda Gelen Haberler

İbn Ömer (r.a)’ın şöyle dediği rivayet edilmiştir: Rasûlullah (s.a.v.), en çok; “Kalbleri değiştirene yemin ederim ki, Hayır…” şeklinde yemin ederdi.

İzah:

Buhari, eymân, kader, tevhid; Tirmizî, nüzûr; Nesâi eymân; İbn Mâce, keffârât; Dârimî, nüzûr; Muvatta, nüzûr

Haberde Hz.Nebi (ş.a)’in Allah’ın sıfatlarından bi­risi ile yemin ettiği anlaşılmaktadır. Bu sıfat; “Mukallibu’I-

Aynî; kalbleri değiştirmekten maksadın; Allah’ın, kullarının kalbini, ima-ıı terkedip küfrü seçmeye veya küfrü terkedip imanı tercih eder hale getir­mesi olduğunu söyler.

Ibn Hacer de; “Mukallibu’l-kulûb, üzerine yemin edilendir. Kalpleri de­ğiştirmekten maksad, kalbin kendisini değil, araz ve ahvalini değiştirmekir.” der.

Şevkânî’nin bu konu ile ilgili sözleri de şu şekildedir: “Mukallibu’l-kulûb, kendisi ile yemin edilen şeydir. Kalbleri değiştir-nek sözü ile kastedilen kalblerin hallerini değiştirmektir; zâtını değil. Bu ifalede; kendisine lâyık bir şekilde sabit olan sıfatı ile Allah’ı isimlendirmenin caiz olduğuna delâlet vardır. Kadı Ebu Bekir b. el-Arabî: Hadis, kendileri ile vasfedildiği ve ismi anılmadığı zaman Allah’ın fiilleri ile yemin etmenin caiz olduğunu gösterir, der. Hanefîler; kudretle ilmin arasını ayırmışlar ve Allah’ın kudreti ile yemin ederse yemin gerçekleşir, ilmi île yemin ederse ger­çekleşmez, demişlerdir. Delilleri şudur: İlimle, malum da kastedilir. Nitekim Allah (c.c): “Bize karşı çıkabileceğiniz bilginiz var mı?…” buyurmuştur.[En’âm 148]

Şevkânî’nin bildirdiğine göre Râğıb; Allah’ın kalbleri ve gözleri değiş­tirmesini, “Allah’ın onları bir görüşten diğer görüşe çevirmesidir” şeklinde izah eder.

Hadis; irade gibi kalbî amellerin, Allah’ın yaratması ile olduğuna delâ­let eder.

Yine hadis; Allah’ın kendisine lâyık bir şekilde, onun sabit olan sıfatla­rı ile isimlendirilmesinin caiz olduğunu gösterir.

Hadis-i şerif; Allah’ın sıfatlarından biri ile yemin edip de yeminini bo­zana keffareti gerekli görenler için delildir. Bu konunun esasında ihtilâf yok­tur. İhtilâf, Allah’ın hangi sıfatları ile yemin edilip, hangileri ile edilemeye­ceği konusundadır. Gerçek şu ki, sadece Allah’a ait olan, başkalarında bu­lunmayan sıfatlar ile yemin etmek caizdir. “Mukallibu’l-Kulûb” bu çeşit sı­fatlardandır.

Yukarıya naklettiğimiz bu mütalaa, Hafız İbn Hacer’e aittir. Hanefîle-rin Hidâye adındaki fıkıh kitabında: “Yemin, Allah adıyla veya Rahman, Rahîm gibi diğer isimlerinden biri ile, ya da; Allah’ın izzeti, celâli, kibriyâsi gibi, örfen yemin edilen sıfatlarından biri ile edilir” denilmektedir.

Hidâye’de anılan bu sıfatlar, Allah’ın zâti sıfatlarıdır.