Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
SAVM BAHSİ
DEVAM: 20. İftarda Acele Etmek Müstehaptır
Ebû Atiyye’den; demiştir ki: Mesrûk ve ben Hz. Aişe’nin huzuruna girip: Ey mü’minlerin annesi! Muhammed (s.a.v.)’in ashabından iki kişi var, birisi iftard’a ve (akşam) namaz(ın)da acele ediyor, ötekisi ise hem iftarı hem de namazı geciktiriyor, dedik. Hangisi iftarda ve namazda acele ediyor? dedi. Abdullah, (b. Mes’ud) dedik. RasûluIlah (s.a.v.)’de öyle yapardı, dedi.
İzah:
Müslim, siyam; Nesâî, eyman; Tirmizî, savm; Ahmed b. Hanbel, II, 118.
Haberden anlaşıldığına göre, Abdullah b. Mesud iftar etmekte ve akşam namazını kılmakta acele edermiş. Bunları geciktirenin kim olduğu burada belirtilmemiştir. Ancak, Müslim ve Tirmizî’nin rivayetlerinden, o zâtın Ebû Musa el-Eş’arî olduğu anlaşılmaktadır. Ebû Musa’nın iftarı geciktirmesinden maksat, acelede mübalağa etmemesidir. Bu da sünnete muhalefet için değil, bunun cevazına işaret içindir. Nitekim acele etmemek ittifakla caizdir.
Ebû Atiyye ile Mesrük’un, bu iki sahibinin tutumlarını Hz. Aişe’ye sormaları, hangi davranışının daha efdal olduğunu öğrenmek içindir.
Ebû Davud’un rivayetinde acele etmenin iftar ve akşam namazıyla ilgili olduğu görülmektedir. Müslim’in rivayetinde ve Nesâî’nin bir rivayetinde de durum aynıdır. Nesâî’nin başka bir senetle yaptığı diğer bir rivayetinde ise, Ebû Atiyye’nin şöyle dediği bildirilmektedir;
“Ya Aişe, içimizde RasûlulIah (s.a.v.)’in ashabından iki kişi var, birisi iftarda acele edip, sahuru geciktiriyor, öteki ise iftarı geciktirip sahurda acele ediyor…” yani bu rivayette acele etmeye ve geciktirmeye konu olanlar iftar ve sahurdur. Bu rivayete göre de iftarda acele edip sahuru geciktiren Abdullah b. Mesud’dur ve Hz. Aişe onun davranışının, Resûlullah’ın sünnetine uygun olduğunu söylemiştir.
Ebû Davud’un rivayeti aynı zamanda Müslim’in de rivayeti olduğu için Nesâî’nin yukarıda işaret edilen rivayetine tercih edilmiştir.
Hadis-i şerif, iftar etmekte ve akşam namazını kılmakta acele etmemenin mekruh olduğuna işaret etmektedir.
Ebu Ya’lâ’nuı Zâide’den onun da Humeyd’den yaptığı rivayete göre, Enes (r.a.) şöyle demiştir: “RasÛluüah (s.a.v.)’ı bir yudum su ile de olsa iftar etmeden akşam namazı kıldığını hiç görmedim.”
iftarda acele edip sahuru geciktirme konusunda birçok hadis vardır. Hafız îbn Hacer, İbn Abdilberr’in şöyle dediğini söyler: “İftarda acele edip sahuru geciktirmeyi tavsiye eden hadisler sahihtir, mütevâtirdir.”
Bütün bu söylenilenlerden anlaşıldığı gibi sahur yemeğinde acele etmek, Hz. Peygamberdin sünnetine aykırıdır.