SÜNEN EBU DAVUD
DEHAYA BAHSİ
7-8 Bir Koyun Birden Fazla Kişi İçin Kurban Edilebilir Mi?
Câbir b. Abdillah’dan demiştir ki: Ben Resulullah’la birlikte kurban bayramında namazgâhda bulundum. Hutbeyi bitirince minberinden indi. Bir koç getirildi. Resûlullah (S.A.V.) de o koç’u “bismillah vallahu ekber hazâ annî ve ammen lem yüdahhi min ümmeti: “Allah’ın adıyla (başlıyorum) Allah büyüktür şu (koç) benim için ümmetimden kurban kes(e) meyen kimseler içindir” diyerek kesti.
İzah:
Tirmizî, edahi; Ahmed b. Hanbel, III-8, 356, 362.
Resul-ü Zişan Efendimiz bayram hutbelerini bazan ayak üstünde ve düz yerde, bazan da deve üzerinde irad ederdi.[İbn Mâce, ikametüssala] Nitekim 1141 numaralı hadis-i şerifte Peygamber Efendimiz’in fıtır bayramı hutbesini okuduğu anlatılırken -minber sözü geçmemektedir. Fakat mevzu-muzu teşkil eden bu hadis-i şerifte geçen “hutbeyi bitirince minberinden indi” cümlesi, Resulü Ekrem’in kurban bayramı hutbesini minber üzerinde okuduğunu ifade etmektedir.
Hafız îbn Hacer de Buharînin rivayet ettiği “Resûlullah (S.A.V.) hutbeyi bitirince indi”[Buhârî, İydeyn] mealindeki cümlede geçen indi kelimesini açıklarken “aslında Hz. Peygamber’in sözkonusu hutbeyi minber üzerinde değil yerde okuduğunu ve Ebû Said hadisinde [Buhârî, İydeyn] de bu gerçeğin açıkça ifade edildiğini” söylüyor. Ravinin buradaki nezele fiilini hakiki manası olan yüksek bir yerden aşağı inmek anlamında değil de “bir yerden diğer bir yere intikal etti” anlamında kullanmış olması gerektiğini vurguluyor.[Fethul Bari tbn Hacer 111-119.]
Bezi yazarı, mevzumuzu teşkil eden hadis-i şerifte minber kelimesinin açıkça zikredilmiş olmasının Hafız İbn Hacer’in bu izahını geçersiz kıldığına dikkati çekerek burada geçen minberin, bugünkü manada bir minber anlamında kullanılmış olması gerektiğini, meseleyi başka türlü halletmenin imkânsız olduğunu ve mevzumuzu teşkil eden hadisin sıhhat yönünden bu mevzudaki diğer hadislerden daha sağlam olduğu isbatlanabildiği takdirde, Hz. Peygamber’in bayram hutbelerini; bazan minber üzerinde okuduğunu kabul etmek gerektiğini söylüyor.
Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar