Sünen-i Ebu Davud – SÜNEN EBU DAVUD

SÜNEN EBU DAVUD

BUYU’ ve İCARE BAHSİ

DEVAM: 34. Müsakat

İbn Abbas (r.a.)’dan, şöyle dediği rivayet edilmiştir: Rasûlullah (s.a.v.), Hayber’i fethetti; arazinin, beyaz (gümüş) ve sarı (altın) ne varsa hepsinin kendisine ait olmasını şart koştu.Hayberliler: “Biz çiftçiliği sizden daha iyi biliriz. Araziyi (çıkacak) meyvenin yarısı sizin yarısı da bizim olmak üzere bize ver” dediler. -İbn Abbas, Hz. Nebi’in bu şart üzere onlara verdiğini zannetti-.

Hurmaların toplanma vakti geldiği zaman Rasûlullah (s.a.v.) Abdullah b. Revâha’yı Hayberlilere gönderdi. Abdullah (ağaçlardaki) hurmayı tahmin etti. Medineliler ona (tahmin etti manasına gelen “harez” kelimesine) el-haras diyorlardı. Abdullah: Şu hurma ağaçlarında; şu kadar, şu kadar hurma var, dedi. Hayberliler: Ey Revâha’nın oğlu! Bize çok söyledin (çok tahmin ettin), dediler. Abdullah: Hurmayı tahmine ben yetkiliyim. Söylediğimin yarısını size vereceğim. Hayberliler: İşte bu hak, yer ve gök onunla ayakta duruyor. Biz senin dediğini almaya razıyız, dediler.

İzah:

İbn Mâce. 7ekâr

Hadis-i şerif, Hayber arazisinin yahudilere nasıl ortağa verildiğini açıklamaktadır.

Görüldüğü gibi, Hz. Nebi (s.a.v.) hurmaların toplanma vakti gelin­ce, Abdullah b. Revâha’yı tek başına Hayber’e gönderdi. Bu hali bazı âlim­ler tarafından haberi vahidle amel etmenin cevazına delâlet sayılmıştır. Abdullah b. Revâha ağaçtaki meyveyi çok iyi tahmin edebiliyordu.

Abdullah Hayber’e varınca bahçelerdeki hurmanın mikdarını tahmin etti. Yahudiler bu tahminin fazla olduğunu ileri sürerek itiraz ettiler. Abdullah bu itiraza tahmininin fazla olmadığını ima ederek, “tahmin ettiğim hurmanın yansım size vereceğim” dedi. Yani fazla tahminde bulunmuşsa bunun zararını kendisinin çekeceğini söyledi. Yahudiler buna razı olup tak­dir ettiler ve, “yerin ve göğün adalet üzere durduğunu” söylediler. Yahudi­lerin bu sözü söylemelerine sebep olan hadise Muvatta’da şöyle anlatılır:

Yahudiler, kadınlarının zinetlerinden topladılar ve Abdullah’a: “Bun­lar senin, ölçüyü biraz azalt ve taksimde göz yum” dediler. Buna Abdullah b. Revâha şöyle karşılık verdi: “Ey yahudiler! Vallahi sizler bana göre Al­lah’ın yarattıklarının en kötüsüsünüz. Ben size ne için zulmedeyim ki? Ama sizin bana teklif ettiğiniz rüşvet zulümdür. Biz onu asla yemeyiz.” Bunun üzerine yahudiler: “İşte gökler ve yer bununla (adaletle) ayakta durur” dediler.

Abdullah b. Revâha’nın hurma ağaçlarındaki hurmayı önceden tahmin etmesi iki maksada dayanabilir:

1- Meyveden yenilmeden önce, ondan verilecek meyvenin hesaplanma­sı. Böylece zekâtının tamı tamına verilmesi. 3413 numarada gelecek olan hadis buna delâlet eder.

2- Yahudilerin, hurmaları bölüşülmeden önce koparıp çalmalarım ön­lemek. Çünkü onlar müslüman olmadıkları için kendilerinden her türlü me­lanet beklenir.