Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
VİTR BAHSİ
DEVAM: 14. Kur’an-ı Kerim Okumanın Sevabı
Âişe (r.anha)’dan; demiştir ki: Resulullah (s.a.v.): “Kur’an okuyan ve bu hususta maharetli olan kişi sefere (denilen) kerîm ve itaatkâr meleklerle beraberdir. Kendisine zor geldiği halde Kur’an okuyana ise, iki kat ecir vardır.” buyurdu.
İzah:
Buhari, tefsiriıssure; Müslim, müsafirîn; Tirmizi, sevâbü’l-Kur’an; İbıı Mace, edeb; Dârimî, fedâilü’l-kur’an: Ahmed b. Hanbel, IV, 48, 94, 98, 110, 170, 192, 239, 266.
Metnin daha iyi anlaşılması için bazı kelimelerin teker teker ele alınıp açıklanmasında rayda görüyoruz. Onun için önce bu kelimelerin izahını yapıp sonra ihtiyâç duyulan diğer konulara temas edilecektir.
Maharet: “Bir işi iyi yapan usta, mütehassıs” mânâlarına gelir. Burada kastedilen Kur’an’ı iyi okuyan, hıfzı işlek olan hafızdır. Sefere: Bu kelimenin tefsirinde bir kaç görüş ileri sürülmüştür:
a. Kâtib melekler levh’i taşıyan meleklerdir. Bunlar mukaddes kitapları peygamberlere aktardıkları için bu ismi almışlardır.
b. Kulların amellerini yazan yazıcı meleklerdir..
c. Allah’la Peygamberler arasında elçilik yapan meleklerdir,
d. Allah’ın insanlara gönderdiği Peygamberlerdir.
e. Hz. Peygamber’in ashabıdır.
Kelimenin tefsirindeki bu farklı anlayışlar, kelimenin mânâsından kaynaklanmaktadır. Çünkü “sefere” kelimesi “Safir” kelimesinin çoğuludur. Bu kelime de “aracı” mânâsını içine alır. Onun için bu farklı anlayış biçimleri ortaya çıkmıştır. Ama hepsinde müşterek olan nokta, her grubun gıb’taya lâyık, beraber olunmaya değer efdal yaratıklar oluşlarıdır.
“Kiram” Kerim kelimesinin çoğuludur. Günahlardan uzak oldukları için Allah’a yaklaştırılanlar, ikram edilenler demektir. Ya da Kiramdan maksat, müslümanlara acıyan onlar için istiğfar eden ve onları doğru yola sevk edenlerdir.
“Berara”, müttakiler, itaatkârlar demektir, bu iki kelime (kiram ve berara) “sefere”nin sıfatıdırlar.
Hadis-i şerifden anladığımıza göre, Kur’an-i Kerim’i süratle okuyan selîka sahiplerinin Kur’an-ı Kerim okumaları onları güzel vasıflarla övülen meleklerle birlik olma mertebesine çıkartacaktır. Okuması işlek olmadığı için kendisine zor geldiği halde Kur’an okuyanlara ise, iki sevab vardır. Ancak bu ifade kötü okuyanın iyi okuyandan daha fazla sevab alacağı şeklinde bir kanaate götürmemelidir. Bundan maksat, okuması zayıf olup da okumakta güçlük çekenleri okumaya teşviktir. Bu durumda olanlar bir Kur’an okudukları, bir de meşakkate katlandıkları için iki ecir alırlar. İyi olanların iki katı ecir değil, Hadisin Buhârî ve Müslim’deki rivayetinde okuyuşu zayıf olanın okuması, “Kur’an-ı Kerim i kekeleyerek, zorlukla okuyan” şeklinde ifade edilmiştir.