Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
VİTR BAHSİ
DEVAM: 32. İstiaze
Ebû Hureyre (r.a.) demiştir ki: Resûlullah (s. a.) şöyle diyerek dua ederdi: “Allah’ım, ihtilaf ve düşmanlıktan, nifak’tan ve kötü ahlâktan sana sığınırım.”
İzah:
Nesâî, isti’âze
Nifak asıl itibariyle kalpteki küfrü gizleyip mü’min görünmektir. Bu itikadı nifaktır. Ancak burada hem itikadı hem de amelî nifakın kast edildiğini söylemek daha uygundur.
Amelî nifak, Peygamber (s.a.v.)’in hadislerinden anlaşıldığına göre, yalan söylemek, emânete hiyânet etmek ve va’dinde durmamaktır.
Tıybî, hadisteki “nifak”tan maksadın “kişinin arkadaşına içindekinin aksini izhar etmesi” olduğunu söyler. “Amelde gösteriş” diye tefsir edenler de olmuştur.
Efendimizin Allah’a sığındığı üçüncü sıfat da “kötü ahlak”tır. Aslında düşmanlık ve nifak da kötü huylardandır. İfâde âmrnın hâss üzerine atfı ka-bilindendir.
Ahlâk, hulk kelimesinin çoğuludur. Türkçede karşılığı “huy”dur. Daha geniş bir ifâdeyle nefse yerleşen ve fiillerin kendisinden kolaylıkla çıktığı melekedir.” Eğer bu melekeden aklen ve dinen güzel görülen işler zuhur ederse, bu ahlâk güzel ahlâk; hoş görülmeyen hareketler çıkarsa: kötü ahlâktır. Meselâ edeb, tevazu, cömertlik (vs.) birer güzel meleke neticesidir.
İslâmiyet ahlâk ve fazilet dinidir. Onun için güzel ahlâka fevkalâde önem vermiştir. Hz. Peygamber’in “ben ancak güzel ahlâkı tamamlamak için gönderildim,”, “sizin imanca en güzeliniz Ahlâkça en güzel olanınızdır.” “Allah’a kullarının en sevgilisi ahlâkça en güzel olanıdır” hadisleri, İslâmın ahlâka verdiği önemi açıkça ortaya koyar. Peygamber (s.a.v.)’in, “Allahım! Senden sıhhat, afiyet ve güzel ahlâk isterim” diye dua etmesi de bu gerçeğin en güzel örneğidir.
Alimler, ahlâkın değişip değişmeyeceği konusunda değişik görüşler ileri sürmüşlerse de, meşhur olan görüşe göre ahlâkın değişmesi, güzelleşmesi mümkündür. Öyle olmasaydı, Resulullah (s.a.v.) “Ahlâkınızı güzelleştiriniz,” buyurmazdı. Onun için güzel ahlâkın en güzel şekilde temsil edildiği İslâm dinine mensup olan müslümanların ahlâklarını güzelleştirmek için bir taraftan ruhî terbiyeye önem vermeleri, diğer taraftan da Allah’a dua etmeleri gerekir.