Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
VİTR BAHSİ
29. Kişiye Ğıyabında Dua Etmek
Ümmu’d-Derdâ (r.anhâ) demiştir ki; Efendim Ebu’d-Derdâ (r.a.), Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)’i şöyle buyururken dinlediğini bana haber verdi: “Bir kimse müslüman kardeşi için onun gıyabında dua ettiği zaman, melekler “Amin, benzeri sana da verilsin” derler.”
Diğer tahric: Müslim, zikr
AÇIKLAMA:
Müslim, bu hadisi birbirinden küçük farklarla ayrılan üç değişik lâfızla rivayet etmiştir. Bunlardan ikisinde Ebu Davud’un rivayetinden fazla birşey yoktur. Üçüncüsü ise, şu şekildedir: “Müslümanın müslüman kardeşi için onun gıyabında yaptığı dua kabul edilir. Onun başucunda görevli bir melek vardır. Müslümanın din kardeşi için yaptığı her hayırlı duaya o görevli melek, “âmin, onun bir misli de sana olsun” der.
Hadis-i şerifte müslümanların din kardeşleri için onların gıyabında ettikleri duaların mutlaka kabul edildiği, ayrıca dua edene de kardeşine istediğinin mislinin verilmesi için bir meleğin dua ettiği bildirilmektedir.
Bir kimsenin gıyabı denildiği zaman, önce “ondan uzakta, onun bulunmadığı yer” akla gelir. Burada zikr edilen gıyabdan maksat ise, Aliyyül Kaari’nin ifâdesine göre, dua edilen kişinin dua edenin duasını işitmemesidir. Bu bedenî uzaklıkla olabileceği gibi dua edenin kalbiyle veya dua edilenin duyamayacağı kadar kısık bir sesle dua etmesi ile de mümkündür.
Taberânî’nin bir rivayetinde Yusuf b. Esbât “ben uzun zaman bu hadisin bedenî uzaklığa delâlet ettiğini zannettim. Ama şimdi anladım ki sesi duyulmayan kişi aynı sofrada bile olsa gâibdir.” demiştir.
Nevevî, müslümanlardan bir grup için hatta tüm müslümanlar için yapılan duaların da bu hadisin hükmüne gireceğini söyler. Nevevî’nin bildirdiğine göre eskilerden bazıları kendileri için dua etmek istedikleri zaman, onu diğer müslümanlar için isterlerdi. Çünkü bu şekilde yapılan dualar makbuldür ve isteğinin bir misli de kendisine verilecektir. Bezzâr’ın İmrân b. Husayn (r.a.) vasıtasıyle yaptığı bir rivayette de Peygamber (s.a.v.) “Kardeşin (din) kardeşi için onun gıyabında yaptığı dua geri çevrilmez” buyurmaktadır.
Müslümanlar için onların haberi olmadan yapılan dualar tam bir samimiyet taşıdığı, gösteriş ve riyadan uzak olduğu için bu derece önemli bir özellik arz etmektedir. Üstelik bu, dua edenin âli cenabhğına delâlet eder. Onu kıskançlık ve hırs gibi kötü huylardan uzaklaştırır. “Sizden biri kendisi için istediğini müslüman kardeşi için de istemedikçe kâmil imana sahib olmuş olmaz” hadis-i şerifindeki yüce duyguyu gerçekleştirir. Müslümanı fedakârlığa ulaştırır.
Müslümanların birbirleri için dua etmelerini emreden ve bize yapacağımız duayı öğreten âyetler konunun Önemini açık bir şekilde ortaya koymaktadır.Bunlardan sonra gelenler de şöyle derler: Ey Rabbimiz! Bizi ve bizden evvel iman eden kardeşlerimizi bağışla”[Haşr 10]
“Hem kendinin hem de erkek ve kadın mü’minlerin günahları için mağfiret dile.”[Muhammed 19.]
“Ey Rabbimiz! Hesap sorulduğu gün beni, anamı babamı ve bütün mü’minleri yarlığa.”[İbrahim 41.]