Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
MENASİK BAHSİ
DEVAM: 93-94. Ka’be’nin Malı
ez-Zübeyr (r.a.)’den; demiştir ki: Resûlallah sallallahu aleyhi ve sellemle birlikte (Tâif’de bulunan) Liyye (isimli vadi)den hareket ettiğimizde Arabistan kirazı ağacının yanına vardığımızda Resûlallah sallallahu aleyhi ve sellem (O ağacın) hizasındaki -el-Karnu’l-Esved (denilen dağ)ın ucunda durdu ve (iki) gözünü (Tâif’de bulunan) Nahib (isimli vadiye) çevirdi.
(Bu hadisi nakleden râvi) bir defa da (Nahîb kelimesini Tâif) vadisi (diye) rivayet etti ve (orada bir süre) durdu nihayet halk’ın hepsi de O’na uydu. Sonra (şöyle buyurdu: “(Tâif’deki) Vecc (denilen yer)in avı ve îdâh (denilen ağac)ı Allahü Teâla için haram kılınmış bir haramdır.”
Bu (hadise, Resûl-i Ekrem’in) Taife inmesinden ve (oradaki) Sakîf kabilesini kuşatmasından önce idi.
İzah:
Ahmed b. Hanbel, I, 165; Beyhakî, es-Sünenü’l-kübrâ, V, 200.
Tâif, rakımı yüksekçe, akar suları ekinlikleri, hurma bahçeleri üzüm bağlan bulunan, muz vs. meyvalar yetişen Mekke’nin doğusunda, Mekke’ye iki üç merhale mesafede büyük bir şehirdir.[Köksal, M. Âsim, Hz. Muhammed (s.a.v.) ve İslâmiyet, VIII, 449.]
Bilindiği gibi Resûl-i Ekrem hicretin sekizinci yılında Şevval ayında Huneyn Savaşına çıkmış ve savaşı zaferle bitirmişti. Huneyn Savaşından sonra da Taif üzerine yürüdü. Musannif Ebû Davud’un beyânına göre Resûl-i Ekrem’in Taif’deki “Vecc” denilen yerin avını ve “İdâh” denilen ağacını haram kılması Tâif savaşından önce olmuştur. Ulemâdan bazıları musannif Ebû Davud’un bu sözünün “bu yasak Tâif savaşından önceki zamanlara ait belli ve geçici bir süre içindi” anlamına da gelebileceğini ve dolayısıyla sözü geçen yerdeki ağaçlan kesme yasağının sonradan nes-hedilmiş olabileceğini söylemişlerse de onları destekleyen her hangi bir delil mevcud değildir.
Ancak bu konuda îbn İshak şu hâdiseyi naklediyor: Sakîf kabilesinden bazı kimseler Tâif savaşından ve îslâmiyeti kabul ettikten sonra Medine’ye Peygamber (s.a.v.)’in yanına geldiler. Mescid’in bir köşesinde onlar için bir çadır kuruldu. Bu sırada Resûl-i Ekrem ile Sakîf kabilesi arasında elçilik görevini Halid b. Said b. el-As üstlenmişti ve aralarında hazırladıkları bir hükmün metnini kaleme alan da yine Hâlid idi. Bu hükmün metni şöyledir: “Bismillahirrahmanirrahim, Allah’ın Resulü ve Nebisi Muham-med’den Mü’minlere Vecc (denilen yer)in İdah (denilen ağacı) ve avı haramdır, kesilemez (ve avlanamaz). Bunu yapan kimsenin elbisesi soyularak kendisine sopa vurulur. Tekrar ederse, tutulup Hz. Peygambere getirilir. Bu Allah’ın Resulü ve Peygamberi olan Muhammed’in emridir. Allah’ın Resulü Muhammed b. Abdullah’ın bu emrini Hâlid b, Said yazmıştır. Bu emri kimse çiğneyemez. Yoksa nefsine zulmetmiş olur.”[İbn Kayyim, Zâdul-meâd, II, 198.]