SÜNEN İBN-İ MACE KİTABU’L-MENASİK <<2958>> ((33)) باب الركعتين بعد الطواف 33- TAVAFTAN SONRA İKİ REKAAT NAMAZ BABI

حدّثنا أَبُو بَكْرِ بْنُ شَيْبَةَ. حدّثنا أَبُو أُسَامَةَ عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ كَثِيِر بْنِ كَثِيرِ بْنِ الْمُطَّلِبِ بْنِ أَبِي وَدَاعَةَ السَّهْمِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ الْمُطَّلِبِ؛ قَالَ: رَأَيْتُ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا فَرَغَ مِنْ سَبْعهِ جَاءَ حَتَّى يُحَاذِيَ بِالرُّكْنِ. فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ فِي حَاشِيَةِ الْمَطَافِ. وَلَيْسَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الطُّوَّافِ أَحَدٌ.

قَالَ ابْنُ مَاجَةَ: هذَا بِمَكَّةَ، خَاصَّةً.

El-Muttalİb (bin Ebî Vedâa es-Sehmî) (r.a.)’den; Şöyle, demiştir: Ben Resulullah (Sallallahu Aleyhi ve Sellem)’i şöyle yaparken gördüm: Ka’be’yi yedi defa tavaf edince gelip Hacer-i Esved’in hizasında durdu. Sonra tavaf sahasının kenarında iki rek’at namaz kıldı ve (namaz kılarken) kendisi ile tavaf edenler arasında (sütre olarak) hiç kimse yoktu. İbn-i Mâceh dedi ki: Bu durum (yâni sütresiz namaza durmak ve namazın önünden geçmek) Mekke’ye mahsustur. Diğer Tahric edenler: Ebu Davud, menasik; Nesâî, menâsik; Ahmed b. Hanbel, VI, 399; Beyhakî, es-Sünenü’l-kübrâ, II, 273. AÇIKLAMA:EI-Fetih yazarının beyanına göre bu hadis sünen sahibIeri tarafından rivayet edilmiştir. BU HADiSTEN ÇIKARILAN HÜKÜMLER ŞUNLARDIR: 1. Tavaf’tan sonra iki rek’at namaz kılmak meşrüdur. 2. Tava[ namazı ismi verilen bu iki rekaatı Hacer-i Esved’in bulunduğu köşenin hizasında, yani İbrahim (a.s.)’ın makamındakılmak efdaldır. 3. Anılan namaza matarın, yani Ka’be-i Muazzama’yı tavaf edenlerin tava[ esnasında işgal ettikleri sahanın kenarmda durmak meşrüdur. 4. Burada namaza duran kimsenin kendisine bir sütre edinmesi gereği yoktur. 5. Ka’be’yi tava[ edenlerin anılan sahada namaza duran kimsenin önünden geçmesinde bir sakınca yoktur. YUKARDA ANILAN HÜKÜMLER HAKKINDA İLMİ GÖRÜŞLER 1. Tavaf namazının hükmü hakkında ihtilaf vardır. Şöyle ki: a) Hanefiler’e göre bu namaz vacibtir. Malik ve Şafii’nin birer kavli de böyledir. Bu grubun delilleri; 2960. hadiste anılan Bakara süresinin 125. ayeti, bu ayetin anıldığı mezkür hadis, benzeri hadisler ve Resül-i Ekrem (s.a.v.)’in bu namaza devam etmesidir. b) Şafii mezhebinin en kuvvetli kavli ile Ahmed’e göre bu namaz sÜnnettir. Anılan ayetteki emir mÜstehablık içindir. c) Malik’in meşhur kavline göre bu namaz tavafa bağlıdır. Yani tavaf vacib ise namaz da vacib olur. Tavaf sÜnnet ise namaz da sünnettir. Namazın İbrahim’in makamında kılınması mendubtur. Şayet başka bir yerde kılınırsa, henüz abdest bozulmamış iken bunun İbrahim’in makamında yeniden kılınması gerekir. Cumhura göre bu namazın İbrahim’in makamında kılınması efdaldır. Başka yerde de kılınabilir. BAŞKA NAMAZ TAVAF NAMAZI YERİNE GEÇER Mİ? A) Hanefiler ileMali k’e göre başka namaz bunun yerine geçmez_ B) Şafii ve Hanbeli mezhebIerine göre ise farz namaz bunun yerine geçer. 2. Bu hadisin zahirine göre Mescid-i Haram’da namaza duran kimsenin sütre edinmesi mecbüriyeti yoktur. Keza burada namaza duran kimsenin önünden geçmekte bir sakınca yoktur. Mescid-i Haram dışında kalan yerlerde namaza duran kimsenin sütre edinmesi ve namaza duranın önünden geçme hükümleri sünenimizin namaz bölümünde etraflıca anlatılmıştır. Tekrarlamaya gerek yoktur. Burada sadece Mescid-i Haram’daki duruma ait ilmi görüşleri beyan etmekle yetineceğim. a) Hanefi mezhebi: Ka’be-i Muazzama’yı tavaf eden kimsenin, namaza duranların önünden geçmesi caİzdir. Keza İbrahiın (a.s.)’ın makamında ve Ka’be-i Muazzama içinde namaza duran kimsenin önünden geçmek caizdir. Namaza duran kimse ile onun önünden geçen kimse arasında bir sütre bulunsun veya bulunmasın hüküm budur. b) Şafii mezhebi: Ka’be-i Muazzama’yı tavaf ederken namaza duranın önünden geçmek caizdir. Sütrenin bulunması veya bulunmaması fark etmez. c) Maliki mezhebi: Mescid-i Haram’da bir sütre edinmeden namaza duranın önünden geçmek caizdir. Tavaf eden kimsenin süLre edinerek namaza duranın önünden geçmesi ise mekruhtur. d) Hanbeli mezhebi: Mekke’de ve bu mukaddes beldenin harem’inde r’.amaza duranın önünden geçmek caizdir. EBU DAVUD RİVAYETİ VE İZAH İÇİN BURAYA TIKLAYIN SONRAKİ