Sahih-i Buhari – Kader

Birr ve Sila (İyilik ve Akrabalık Bağı)

باب قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى ‏{‏وَوَصَّيْنَا الإِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ‏}

En iyi arkadaşlığa kimin daha layık olduğu

باب مَنْ أَحَقُّ النَّاسِ بِحُسْنِ الصُّحْبَةِ

Ebeveynlerin izni olmadan cihada gitmemeli

باب لاَ يُجَاهِدُ إِلاَّ بِإِذْنِ الأَبَوَيْنِ

Bir kişi ebeveynlerine sövmemelidir

باب لاَ يَسُبُّ الرَّجُلُ وَالِدَيْهِ

Ebeveynlerine iyilik yapanın duası kabul edilir

باب إِجَابَةِ دُعَاءِ مَنْ بَرَّ وَالِدَيْهِ

Ebeveynlere isyan etmek büyük günahlardan biridir

باب عُقُوقُ الْوَالِدَيْنِ مِنَ الْكَبَائِرِ

Müşrik olan babaya iyilik yapmak

باب صِلَةِ الْوَالِدِ الْمُشْرِكِ

Eşi olan bir kadının annesine iyilik yapması

باب صِلَةِ الْمَرْأَةِ أُمَّهَا وَلَهَا زَوْجٌ

Müşrik olan erkek kardeşe iyilik yapmak

باب صِلَةِ الأَخِ الْمُشْرِكِ

Akrabalarla iyi ilişkilerin üstünlüğü

باب فَضْلِ صِلَةِ الرَّحِمِ

Al-Kati’ günahı

باب إِثْمِ الْقَاطِعِ

Akrabalarıyla iyi ilişkiler nedeniyle zenginleştirilen kimse

باب مَنْ بُسِطَ لَهُ فِي الرِّزْقِ بِصِلَةِ الرَّحِمِ

Allah akrabalarıyla iyi ilişkiler kuranla iyi ilişki kurar

باب مَنْ وَصَلَ وَصَلَهُ اللَّهُ

Rahmü’l-Arhâm (akrabalık bağı) sürekli bakıldığında tazeliğini korur

باب يَبُلُّ الرَّحِمَ بِبَلاَلِهَا

Al-Vasıl, akrabalarının iyiliğine karşılık verenler değildir

باب لَيْسَ الْوَاصِلُ بِالْمُكَافِي

Müşrik iken akrabalarla iyi ilişki, sonra İslam’ı kabul etmek

باب مَنْ وَصَلَ رَحِمَهُ فِي الشِّرْكِ ثُمَّ أَسْلَمَ

Küçük bir kıza kendisiyle oynamasına izin veren

باب مَنْ تَرَكَ صَبِيَّةَ غَيْرِهِ حَتَّى تَلْعَبَ بِهِ أَوْ قَبَّلَهَا أَوْ مَازَحَهَا

Çocuklara merhamet göstermek ve onları kucaklamak

باب رَحْمَةِ الْوَلَدِ وَتَقْبِيلِهِ وَمُعَانَقَتِهِ

Allah merhameti yüz parçaya bölmüştür

باب جَعَلَ اللَّهُ الرَّحْمَةَ مِائَةَ جُزْءٍ

Yemek paylaşacakları korkusuyla çocukları öldürmek

باب قَتْلِ الْوَلَدِ خَشْيَةَ أَنْ يَأْكُلَ مَعَهُ

Çocuğu kucağına almak

باب وَضْعِ الصَّبِيِّ فِي الْحِجْرِ

Çocuğu uyluğa oturtmak

باب وَضْعِ الصَّبِيِّ عَلَى الْفَخِذِ

Sözünde durmak İmandan bir parçasıdır

باب حُسْنُ الْعَهْدِ مِنَ الإِيمَانِ

Yetime bakanın üstünlüğü

باب فَضْلِ مَنْ يَعُولُ يَتِيمًا

Dul kadına bakan ve çalışan

باب السَّاعِي عَلَى الأَرْمَلَةِ

Al-Miskinâ (muhtaç kişiye) bakan ve çalışan

باب السَّاعِي عَلَى الْمِسْكِينِ

İnsan ve hayvanlara merhamet göstermek

باب رَحْمَةِ النَّاسِ وَالْبَهَائِمِ

Komşuya iyilik yapılmasını tavsiye etmek

باب الْوَصَاةِ بِالْجَارِ

Komşusu kötülüğünden güvende olmayan kişi

باب إِثْمِ مَنْ لاَ يَأْمَنُ جَارُهُ بَوَايِقَهُ

Komşu kadın komşu kadının verdiği şeyi küçümsememeli

باب لاَ تَحْقِرَنَّ جَارَةٌ لِجَارَتِهَا

Allah ve Ahiret Günü’ne inanan komşusuna zarar vermemelidir

باب مَنْ كَانَ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ فَلاَ يُؤْذِ جَارَهُ

Kapısı daha yakın olan komşunun daha fazla hakkı vardır

باب حَقِّ الْجِوَارِ فِي قُرْبِ الأَبْوَابِ

Ma’ruf emretmek sadaka sayılır

باب كُلُّ مَعْرُوفٍ صَدَقَةٌ

Hoş dostluk konuşması

باب طِيبِ الْكَلاَمِ

Her konuda iyilik ve yumuşaklık

باب الرِّفْقِ فِي الأَمْرِ كُلِّهِ

Müminler arasında işbirliği

باب تَعَاوُنِ الْمُؤْمِنِينَ بَعْضِهِمْ بَعْضًا

“Kim iyilik için şefaatçi olursa onun ecri vardır”

بَابُ قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى: {مَنْ يَشْفَعْ شَفَاعَةً حَسَنَةً يَكُنْ لَهُ نَصِيبٌ مِنْهَا وَمَنْ يَشْفَعْ شَفَاعَةً سَيِّئَةً يَكُنْ لَهُ كِفْلٌ مِنْهَا وَكَانَ اللَّهُ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ مُقِيتًا}

Peygamber (s.a.v.) ne edepsiz ne de iyiliksiz idi

باب لَمْ يَكُنِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَاحِشًا وَلاَ مُتَفَحِّشًا

İyi karakter, cömertlik ve cimrilik

باب حُسْنِ الْخُلُقِ، وَالسَّخَاءِ، وَمَا يُكْرَهُ مِنَ الْبُخْلِ

Bir kişi ailesine nasıl davranmalıdır?

باب كَيْفَ يَكُونُ الرَّجُلُ فِي أَهْلِهِ

Sevgi Allah’tan gelir

باب الْمِقَةِ مِنَ اللَّهِ تَعَالَى

Allah için sevmek

باب الْحُبِّ فِي اللَّهِ

“Bir topluluk başka topluluğa alaya almasın”

بَابُ قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاَ يَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ عَسَى أَنْ يَكُونُوا خَيْرًا مِنْهُمْ} إِلَى قَوْلِهِ: {فَأُولَئِكَ هُمُ الظَّالِمُونَ}

Kötü adlandırmak ve lanetlemek

باب مَا يُنْهَى مِنَ السِّبَابِ وَاللَّعْنِ

Birini uzun ya da kısa diye nitelendirmek

باب مَا يَجُوزُ مِنْ ذِكْرِ النَّاسِ نَحْوَ قَوْلِهِمُ الطَّوِيلُ وَالْقَصِيرُ

Gıbbet (arkadan söz etmek)

باب الْغِيبَةِ

“Ensar’ın en iyi ailesi”

باب قَوْلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ خَيْرُ دُورِ الأَنْصَارِ ‏”‏

Gıbbet, kötülük ve şüpheci insanlar

باب مَا يَجُوزُ مِنِ اغْتِيَابِ أَهْلِ الْفَسَادِ وَالرِّيَبِ

An-Nemime büyük günahlardan biridir

باب النَّمِيمَةُ مِنَ الْكَبَائِرِ

Nemimeden neyin hoşlanılmadığı

باب مَا يُكْرَهُ مِنَ النَّمِيمَةِ

“Yalan söylemekten kaçının”

باب قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى ‏{‏وَاجْتَنِبُوا قَوْلَ الزُّورِ‏}

Çiftüzlü kişi hakkında söyleneni

باب مَا قِيلَ فِي ذِي الْوَجْهَيْنِ

Arkadaşına kendisinden söylenenyi haber vermek

باب مَنْ أَخْبَرَ صَاحِبَهُ، بِمَا يُقَالُ فِيهِ

Bir kişiyi övmekten neyin hoşlanılmadığı

باب مَا يُكْرَهُ مِنَ التَّمَادُحِ

Kardeşini bildiği şeyle övüp duranın durumu

باب مَنْ أَثْنَى عَلَى أَخِيهِ بِمَا يَعْلَمُ

“Allah adaleti, ihsanı ve akrabalara vermeyi emreder…”

بَابُ قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى: {إِنَّ اللَّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالإِحْسَانِ وَإِيتَاءِ ذِي الْقُرْبَى وَيَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْكَرِ وَالْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ}

Kıskançlık ve karşılıklı yabancılaşma yasaklıdır

بَابُ مَا يُنْهَى عَنِ التَّحَاسُدِ وَالتَّدَابُرِ

“Çok şüphelenmeyin, bazı şüpheler günahtır…”

باب ‏{‏يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيرًا مِنَ الظَّنِّ إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ وَلاَ تَجَسَّسُوا‏}‏

Hangi şüphenin caiz olduğu

باب مَا يَكُونُ مِنَ الظَّنِّ

Mümin işlediği günahları gizlemeli

باب سَتْرِ الْمُؤْمِنِ عَلَى نَفْسِهِ

Gurur ve kibir

باب الْكِبْرِ

Al-Hijra (Hicret)

باب الْهِجْرَةِ

Günahkâr kişiyi terk etmek

باب مَا يَجُوزُ مِنَ الْهِجْرَانِ لِمَنْ عَصَى

Bir kişi arkadaşını her gün ziyaret edebilir mi?

باب هَلْ يَزُورُ صَاحِبَهُ كُلَّ يَوْمٍ أَوْ بُكْرَةً وَعَشِيًّا

Ziyareti eda etmek

باب الزِّيَارَةِ وَمَنْ زَارَ قَوْمًا فَطَعِمَ عِنْدَهُمْ

Heyetleri karşılamak için kendini güzelleştiren

باب مَنْ تَجَمَّلَ لِلْوُفُودِ

Kardeşlik bağı kurma ve antlaşma yapma

باب الإِخَاءِ وَالْحِلْفِ

Gülümseme ve gülmek

باب التَّبَسُّمِ وَالضَّحِكِ

“Ey müminler! Allah’tan korkun ve doğru sözlüler ile birlikte olun”

بَابُ قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى: {يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَكُونُوا مَعَ الصَّادِقِينَ} وَمَا يُنْهَى عَنِ الْكَذِبِ

Doğru yol veya hidayet

باب فِي الْهَدْىِ الصَّالِحِ

Zarar gördüğünde sabrını göstermek

باب الصَّبْرِ عَلَى الأَذَى

İnsanlara yüzlerine söylemeyen

باب مَنْ لَمْ يُوَاجِهِ النَّاسَ بِالْعِتَابِ

Kardeşini sebepsiz yere kafir sayan

باب مَنْ كَفَّرَ أَخَاهُ بِغَيْرِ تَأْوِيلٍ فَهْوَ كَمَا قَالَ

Şu şeyleri söyleyen kişiyi kafir saymayan

باب مَنْ لَمْ يَرَ إِكْفَارَ مَنْ قَالَ ذَلِكَ مُتَأَوِّلاً أَوْ جَاهِلاً

Öfkeliyken veya Allah için sertken ne söylemeli

بَابُ مَا يَجُوزُ مِنَ الْغَضَبِ وَالشِّدَّةِ لأَمْرِ اللَّهِ

Öfkeden korunmak

باب الْحَذَرِ مِنَ الْغَضَبِ

Al-Hayz (Hayz/Aylık dönem)

باب الْحَيَاءِ

“Utanmazsan istediğini yap”

باب إِذَا لَمْ تَسْتَحِي فَاصْنَعْ مَا شِئْتَ

Hakkı anlamak için utanmamak

باب مَا لاَ يُسْتَحْيَا مِنَ الْحَقِّ لِلتَّفَقُّهِ فِي الدِّينِ

“İnsanlara işleri kolaylaştırın, zorlaştırmayın”

باب قَوْلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم: «يَسِّرُوا وَلاَ تُعَسِّرُوا»

İnsanlarla neşeli olmak

باب الاِنْبِسَاطِ إِلَى النَّاسِ

İnsanlara karşı yumuşak ve nazik olmak

باب الْمُدَارَاةِ مَعَ النَّاسِ

Mümin aynı delikten iki kez sokulmamalıdır

باب لاَ يُلْدَغُ الْمُؤْمِنُ مِنْ جُحْرٍ مَرَّتَيْنِ

Misafirin hakkı

باب حَقِّ الضَّيْفِ

Misafiri onurlandırmak ve hizmet etmek

بَابُ إِكْرَامِ الضَّيْفِ وَخِدْمَتِهِ إِيَّاهُ بِنَفْسِهِ

Misafir için yemek hazırlamak

باب صُنْعِ الطَّعَامِ وَالتَّكَلُّفِ لِلضَّيْفِ

Misafir karşısında öfke ve sabırsızlık

باب مَا يُكْرَهُ مِنَ الْغَضَبِ وَالْجَزَعِ عِنْدَ الضَّيْفِ

“Allah’a yemin olsun, sen yemediğin sürece ben yemem”

باب قَوْلِ الضَّيْفِ لِصَاحِبِهِ لاَ آكُلُ حَتَّى تَأْكُلَ

Konuşmaya başlaması gereken yaşlıları saymak

باب إِكْرَامِ الْكَبِيرِ وَيَبْدَأُ الأَكْبَرُ بِالْكَلاَمِ وَالسُّؤَالِ

Ne tür şiir, Rajaz ve Huda’nın mübah olduğu

باب مَا يَجُوزُ مِنَ الشِّعْرِ وَالرَّجَزِ وَالْحُدَاءِ وَمَا يُكْرَهُ مِنْهُ

Müşrikleri yerme

باب هِجَاءِ الْمُشْرِكِينَ

Şiire dalıp gitmek

بَابُ مَا يُكْرَهُ أَنْ يَكُونَ الْغَالِبُ عَلَى الإِنْسَانِ الشِّعْرُ حَتَّى يَصُدَّهُ عَنْ ذِكْرِ اللَّهِ وَالْعِلْمِ وَالْقُرْآنِ

Taribat yaminuka ve Aqra halqa

باب قَوْلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ تَرِبَتْ يَمِينُكَ ‏”‏‏.‏ ‏”‏ وَعَقْرَى حَلْقَى ‏”‏‏.‏

“Varsayıldı veya iddia edildi ki…”

باب مَا جَاءَ فِي زَعَمُوا

“Vay sana” demek

باب مَا جَاءَ فِي قَوْلِ الرَّجُلِ وَيْلَكَ

Allah’ı sevmenin işaretleri

بَابُ عَلاَمَةِ حُبِّ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ

Bir kişinin diğerine “Ikhsa” demesi

باب قَوْلِ الرَّجُلِ لِلرَّجُلِ اخْسَأْ

“Merhaba” demek

باب قَوْلِ الرَّجُلِ مَرْحَبًا

İnsanları babasının adıyla çağırmak

باب مَا يُدْعَى النَّاسُ بِآبَائِهِمْ

“Nefsin kötülüğü” denmemeli

باب لاَ يَقُلْ خَبُثَتْ نَفْسِي

“Zaman”ı kötülememelidir

باب لاَ تَسُبُّوا الدَّهْرَ

“Kerem sadece mümin kalbindedir”

باب قَوْلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم: «إِنَّمَا الْكَرْمُ قَلْبُ الْمُؤْمِنِ»

“Benim için babam ve annem feda olsun” demek

باب قَوْلِ الرَّجُلِ فَدَاكَ أَبِي وَأُمِّي

“Allah beni seni için feda etsin” demek

باب قَوْلِ الرَّجُلِ جَعَلَنِي اللَّهُ فِدَاكَ

Allah’a en sevgili isimler

باب أَحَبِّ الأَسْمَاءِ إِلَى اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ

“Benim adımla kendinizi adlandırın, fakat benim künyelerimle kendinizi adlandırmayın”

باب قَوْلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏

“Al-Hazn” adı

باب اسْمِ الْحَزْنِ

Bir ismi daha iyi bir isimle değiştirmek

باب تَحْوِيلِ الاِسْمِ إِلَى اسْمٍ أَحْسَنَ مِنْهُ

Peygamberlerin isimlerinden birine sahip olan

باب مَنْ سَمَّى بِأَسْمَاءِ الأَنْبِيَاءِ

“Al-Walid” ismiyle adlandırmak

باب تَسْمِيَةِ الْوَلِيدِ

Bir arkadaşını çağırırken adından bir harf eksik bırakan

باب مَنْ دَعَا صَاحِبَهُ فَنَقَصَ مِنِ اسْمِهِ حَرْفًا

Çocuğa künye verilebilir ve çocukları olmadan birine künye verilebilir

باب الْكُنْيَةِ لِلصَّبِيِّ وَقَبْلَ أَنْ يُولَدَ لِلرَّجُلِ

“Ebu Turab” ile çağrılmak, başka bir künye adı olsa da

باب التَّكَنِّي بِأَبِي تُرَابٍ، وَإِنْ كَانَتْ لَهُ كُنْيَةٌ أُخْرَى

Allah’ın en hoşlanmadığı ad

باب أَبْغَضِ الأَسْمَاءِ إِلَى اللَّهِ

Müşrikin’in künyeleri

باب كُنْيَةِ الْمُشْرِكِ

“Al-Ma’arid” yalandan kaçınmak için güvenli bir yoldur

باب الْمَعَارِيضُ مَنْدُوحَةٌ عَنِ الْكَذِبِ

Bir kişinin bir şeyi “hiçbir şey” olarak nitelemesi, bunun doğru olmadığını kastederek

باب قَوْلِ الرَّجُلِ لِلشَّىْءِ لَيْسَ بِشَىْءٍ وَهْوَ يَنْوِي أَنَّهُ لَيْسَ بِحَقٍّ‏‏

Gözü gökyüzüne kaldırmak

باب رَفْعِ الْبَصَرِ إِلَى السَّمَاءِ

Bir çubuğu suya ve çamura batıran

باب نَكْتِ الْعُودِ فِي الْمَاءِ وَالطِّينِ

Birisi yeri kazıyabilir

باب الرَّجُلِ يَنْكُتُ الشَّىْءَ بِيَدِهِ فِي الأَرْضِ

Şaşırmak anında Tekbir ve Tesbih demek

باب التَّكْبِيرِ وَالتَّسْبِيحِ عِنْدَ التَّعَجُّبِ

Taş atmak yasaklıdır

باب النَّهْىِ عَنِ الْخَذْفِ

Hapşırırken “El-Hamdu-lillah” demek

باب الْحَمْدِ لِلْعَاطِسِ

Allah’ı överse hapşırana “Teşmit” demek

باب تَشْمِيتِ الْعَاطِسِ إِذَا حَمِدَ اللَّهَ

Hapşırma ve esneme

باب مَا يُسْتَحَبُّ مِنَ الْعُطَاسِ، وَمَا يُكْرَهُ مِنَ التَّثَاؤُبِ

Birisi hapşırdığında ne denmelidir?

باب إِذَا عَطَسَ كَيْفَ يُشَمَّتُ

Eğer “El-Hamdu-lillah” denmezse hapşırana “Teşmit” denmemelidir

باب لاَ يُشَمَّتُ الْعَاطِسُ إِذَا لَمْ يَحْمَدِ اللَّهَ

Birisi esnerse ağzının üzerine elini koymalıdır

باب إِذَا تَثَاوَبَ فَلْيَضَعْ يَدَهُ عَلَى فِيهِ