Sahih-i Buhari – İlim

İlimin üstünlüğü

بَابُ فَضْلِ الْعِلْمِ

Konuşması bitene kadar ilim hakkında sorulan kişi

باب مَنْ سُئِلَ عِلْمًا وَهُوَ مُشْتَغِلٌ فِي حَدِيثِهِ فَأَتَمَّ الْحَدِيثَ ثُمَّ أَجَابَ السَّائِلَ

İlmi yüksek sesle yayan kişi

باب مَنْ رَفَعَ صَوْتَهُ بِالْعِلْمِ

Hadis nakledenlerin farklı lafızlar kullanması ve bunun hadis alimlerine önemi

باب قَوْلِ الْمُحَدِّثِ حَدَّثَنَا أَوْ، أَخْبَرَنَا وَأَنْبَأَنَا

İmamın ashabını ilmini test etmek için sorgulaması

باب طَرْحِ الإِمَامِ الْمَسْأَلَةَ عَلَى أَصْحَابِهِ لِيَخْتَبِرَ مَا عِنْدَهُمْ مِنَ الْعِلْمِ

İlim hakkında söylenenler

باب مَا جَاءَ فِي الْعِلْمِ

İlim kitaplarının el ile el değişimi ve alimler tarafından ülkelere yazılı ilim gönderilmesi

باب مَا يُذْكَرُ فِي الْمُنَاوَلَةِ وَكِتَابِ أَهْلِ الْعِلْمِ بِالْعِلْمِ إِلَى الْبُلْدَانِ

Mecliste en sonra oturan kişi ve mecliste yer bulan kişi

باب مَنْ قَعَدَ حَيْثُ يَنْتَهِي بِهِ الْمَجْلِسُ وَمَنْ رَأَى فُرْجَةً فِي الْحَلْقَةِ فَجَلَسَ فِيهَا‏.‏

Peygamberin sözü: Dolaylı olarak bilgi alan kişi, doğrudan kaynaktan duyan kişiden daha iyi anlayabilir

باب قَوْلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏رُبَّ مُبَلَّغٍ أَوْعَى مِنْ سَامِعٍ ‏”‏

Söylemeden veya uygulamadan önce şeyi bilmek gerekir

بَابُ الْعِلْمُ قَبْلَ الْقَوْلِ وَالْعَمَلِ

Peygamber sohbet için uygun zamanı seçerek insanları sıkıntıya sokmazdı

باب مَا كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَتَخَوَّلُهُمْ بِالْمَوْعِظَةِ وَالْعِلْمِ كَىْ لاَ يَنْفِرُوا

Öğrencilerine ders vermek için özel gün belirleyen kişi

باب مَنْ جَعَلَ لأَهْلِ الْعِلْمِ أَيَّامًا مَعْلُومَةً

Allah birini hayırla dilerse, ona dini anlatır

باب مَنْ يُرِدِ اللَّهُ بِهِ خَيْرًا يُفَقِّهْهُ فِي الدِّينِ

İlmi anlamanın üstünlüğü

باب الْفَهْمِ فِي الْعِلْمِ

İlim ve hikmete sahip kişiye benzemek isteme

باب الاِغْتِبَاطِ فِي الْعِلْمِ وَالْحِكْمَةِ

Peygamber Musa’nın denizde Hızır’la buluşması yolculuğu

باب مَا ذُكِرَ فِي ذَهَابِ مُوسَى صلى الله عليه وسلم فِي الْبَحْرِ إِلَى الْخَضِرِ

Peygamberin sözü: “Allah’ım! İbn Abbas’a Kur’an ilmini ver”

باب قَوْلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ اللَّهُمَّ عَلِّمْهُ الْكِتَابَ ‏”‏

Bir gencin hadisi dinlenebileceği yaş

باب مَتَى يَصِحُّ سَمَاعُ الصَّغِيرِ

İlim araştırmak için yolculuk

باب الْخُرُوجِ فِي طَلَبِ الْعِلْمِ

İslam’ı öğrenip başkalarına öğreten kişinin üstünlüğü

باب فَضْلِ مَنْ عَلِمَ وَعَلَّمَ

İlimin yok olması ve cehalin ortaya çıkması

باب رَفْعِ الْعِلْمِ وَظُهُورِ الْجَهْلِ

İlmin üstünlüğü

باب فَضْلِ الْعِلْمِ

Hayvan veya başka bir şey üzerindeyken fetvâ vermek

باب الْفُتْيَا وَهُوَ وَاقِفٌ عَلَى الدَّابَّةِ وَغَيْرِهَا

İşaret veya başını sallayarak fetvâ veren kişi

باب مَنْ أَجَابَ الْفُتْيَا بِإِشَارَةِ الْيَدِ وَالرَّأْسِ

Peygamberin Abdülkays heyetine imânı ve ilmi ezberlemelerini ve arkada kalanlarına anlatmalarını tavsiye etmesi

بَابُ تَحْرِيضِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَفْدَ عَبْدِ الْقَيْسِ عَلَى أَنْ يَحْفَظُوا الإِيمَانَ وَالْعِلْمَ وَيُخْبِرُوا مَنْ وَرَاءَهُمْ

Zorlu bir mesele hakkında cevap aramak için seyahat ve ailesine öğretme

باب الرِّحْلَةِ فِي الْمَسْأَلَةِ النَّازِلَةِ وَتَعْلِيمِ أَهْلِهِ

İlim öğrenmek için görev dağıtma

باب التَّنَاوُبِ فِي الْعِلْمِ

Öğretirken hoşlanmadığı şey görüldüğünde öfkelenmek

باب الْغَضَبِ فِي الْمَوْعِظَةِ وَالتَّعْلِيمِ إِذَا رَأَى مَا يَكْرَهُ

İmam veya vaiz’in önünde diz çöken kişi

باب مَنْ بَرَكَ عَلَى رُكْبَتَيْهِ عِنْدَ الإِمَامِ أَوِ الْمُحَدِّثِ

Anlaşılması için sözü üç defa tekrarlamak

باب مَنْ أَعَادَ الْحَدِيثَ ثَلاَثًا لِيُفْهَمَ عَنْهُ

Bir adam kölesi ve ailesine din öğretmesi

باب تَعْلِيمِ الرَّجُلِ أَمَتَهُ وَأَهْلَهُ

İmamın kadınlara din öğretmesi

باب عِظَةِ الإِمَامِ النِّسَاءَ وَتَعْلِيمِهِنَّ

Hadise heveslenme

باب الْحِرْصِ عَلَى الْحَدِيثِ

İlmin nasıl alınacağı

باب كَيْفَ يُقْبَضُ الْعِلْمُ

Kadınlar için din öğretimi için ayrı gün belirlenebilir mi

باب هَلْ يُجْعَلُ لِلنِّسَاءِ يَوْمٌ عَلَى حِدَةٍ فِي الْعِلْمِ

Bir şeyi duyan ama anlamayan ve sonra anlayıncaya kadar soran kişi

باب مَنْ سَمِعَ شَيْئًا، فَرَاجَعَ حَتَّى يَعْرِفَهُ

Mecliste hazır olanlara ilmi bulunmayanlara aktarması gerekir

باب لِيُبَلِّغِ الْعِلْمَ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ

Peygamber hakkında yalan söyleyen kişinin günahı

باب إِثْمِ مَنْ كَذَبَ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم

İlmin yazılması

باب كِتَابَةِ الْعِلْمِ

İlmi gecede öğretme ve anlatma

باب الْعِلْمِ وَالْعِظَةِ بِاللَّيْلِ

Gecede din ilmi hakkında konuşmak

باب السَّمَرِ بِالْعِلْمِ

İlmi ezberlemek

باب حِفْظِ الْعِلْمِ

Din alimlerine sessizce kulak vermek

باب الإِنْصَاتِ لِلْعُلَمَاءِ

Bir alime “En alim kimdir” sorulduğunda Allah’a ilmi havale etmesi

باب مَا يُسْتَحَبُّ لِلْعَالِمِ إِذَا سُئِلَ أَىُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَيَكِلُ الْعِلْمَ إِلَى اللَّهِ

Ayakta iken oturan alime soru soran kişi

باب مَنْ سَأَلَ وَهْوَ قَائِمٌ عَالِمًا جَالِسًا

Mina’da Cimâr’a taş atarken din meselesi sorma ve fetvâ verme

باب السُّؤَالِ وَالْفُتْيَا عِنْدَ رَمْىِ الْجِمَارِ

Allah’ın sözü: “Size çok az ilim verilmiştir”

بَابُ قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى: {وَمَا أُوتِيتُمْ مِنَ الْعِلْمِ إِلاَّ قَلِيلاً}

İnsanları daha zor duruma sokabileceği endişesiyle bazı mübahlara bırakma

بَابُ مَنْ تَرَكَ بَعْضَ الاِخْتِيَارِ مَخَافَةَ أَنْ يَقْصُرَ فَهْمُ بَعْضِ النَّاسِ عَنْهُ فَيَقَعُوا فِي أَشَدَّ مِنْهُ

Anlamayabileceği endişesiyle bazı kişileri seçerek onlara din ilmi öğreten kişi

باب مَنْ خَصَّ بِالْعِلْمِ قَوْمًا دُونَ قَوْمٍ كَرَاهِيَةَ أَنْ لاَ يَفْهَمُوا

Din ilmi öğrenirken utanmak hakkında söylenenler

باب الْحَيَاءِ فِي الْعِلْمِ

Utanan kişi başkasından sormasını isteme

باب مَنِ اسْتَحْيَا فَأَمَرَ غَيْرَهُ بِالسُّؤَالِ

Mescidde din ilmi öğretme ve fetvâ verme

باب ذِكْرِ الْعِلْمِ وَالْفُتْيَا فِي الْمَسْجِدِ

Sorulanın fazlasını cevaplayan kişi

باب مَنْ أَجَابَ السَّائِلَ بِأَكْثَرَ مِمَّا سَأَلَهُ