Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
SALAT BAHSİ
DEVAM: 88. Ayakkabıyla Namaz Kılmak
Şeddad b. Evs babasından (Evs’ten); demiştir ki: Resülullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) şöyle buyurdu: “Yahudilere muhalefet ediniz. Çünkü onlar ayakkabılarıyla ve mestleriyle namaz kılmıyorlar (siz kılınız)!”
Diğer tahric: Hakim, el-Müstedrek, I, 260.
AÇIKLAMA: Yahudiler “Ey Musa, şübhesiz benim ben senin Rabbin, Haydi pabuçlarını çıkar. Çünkü sen mukaddes vadide “Tuva” dasın”[Taha 11-12] emrine uyarak ibadetlerini yaparken ayakkabılarını çıkarırlardı. Ayakkabı ile ibadet etmek onlarca makbul değildi.
Müslümanlar ise, bu hadis-i şerifte namazlarını ayakkabı ile kılarak Yahudilere muhalefet etmekle emrolunmuştur. Ancak buradaki emir farziyet değil, mubahlık ifade eder. Nitekim bir Önceki hadisin açıklanmasında, tercemesini sunduğumuz İbn Ebî Şeybe’nin Abdurrahman b. Ebi Leyla’dan naklettiği “isteyen namazını ayakkabıyla kılar, yalınayak namaz kılmak isteyen de ayakkabılarını çıkarır öyle kılar” [bk. el-Menhel, V, 41] mealindeki hadis-i şerif de buradaki emrin mubahhk ifade ettiğine delalet eder.
Hatta bazı alimler, “Ey Adem oğulları, her mescide güzel elbiselerinizi giyinerek gidin”[A’raf 31] ayetine bakarak ayakkabılı kılınan namazın daha faziletli olduğu hükmüne varmışlardır. [Tefsîru’l-Kurtubî, XI, 174.] 653 numara ile terceme edeceğimiz hadis de buna delalet eder.
Dürru’I-Muhtar’da bu mevzuda şöyle denilmektedir; “Ayakkabı ile namaz kılmak çıplak namaz kılmaktan daha faziletlidir.” İbn Abidîn de ona yazdığı haşiyesi Reddu’l-Muhtar’da şöyle diyor; “temiz mest ve ayakkabılarla namaz kılmak, Yahudilere muhalefet için çıplak ayakla namaz kılmaktan daha faziletlidir.” Tatarhaniye’de ise, şöyle denilmektedir; “Ayakkabılar temiz bile olsa, mescidi kirletmek tehlikesi varsa, çıplak ayakla namaz kılmak daha faziletlidir. Mescid-i Nebevi, Resul-i Ekrem’in sağlığında kumlarla kaplı idi. Zamanımızda içine halılar serilmiştir.”
Umdetü’l-Müfti isimli eserde de şöyle deniliyor; “Mescide ayakkabı İle girmek edebe uymaz.”
Bütün bu fetvaları Bezlü’l-Mechud isimli eserinde nakleden merhum es-Seharenfurî, bu mevzudaki kendi görüşlerini de şöyle ifade ediyor; “Günümüzde ayakkabılarla ibadet eden Hıristiyanlara bakarak namazın çıplak ayakla kılınması gerektiği kanaatindeyim.” [Bezta’l-mechAd, IV, 320]
Bütün bu açıklamalardan anlaşılıyor ki, tslamiyette ayakkabı ile de, çıplak ayakla da namaz-kılmak caizdir. Ancak bazı hallerde biri diğerine tercih edilebilir. (653 no’lu hadis-i şerifin şerhindeki izahata müracaat edilebilir.)