Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
TALAK BAHSİ
27-28. Erkek Hanımının Doğurduğu Çocuğun Kendisinden Olup Olmadığından Şüphelenecek Olursa
Ebû Hureyre (r.a.)’den; demiştir ki: Fezâre Oğullarından bir adam Nebi (s.a.v.)’e gelerek, Karım siyah bir çocuk dünyaya getirdi, (ne buyurursunuz?) dedi. (Hz. Nebi:) “Senin develerin var mı?” diye sordu. (O kimse); Evet diye cevâp verdi. (Hz. Nebi de); “Onların renkleri nasıldır?” buyurdu. (Adam); Kırmızıdır, diye karşılık verdi. (Hz. Nebi); “İçlerinden yağız olanları da var mı?” diye sordu. (O kimse de) İçlerinde gerçekten yağız olanları da var, cevâbını verdi. Bunun üzerine (Hz. Nebi); “Bunun nereden geldiği zannedebilir?” dedi. (Adam da) Onu bir damarın çekmiş olması mümkündür diye cevâp verdi. (Bunun üzerine Hz. Nebi): “Şu halde bu (çocuğu) da bir damarın çekmiş olması mümkündür.” buyurdu.
İzah:
Buhârî, talâk, hudûd, i’tisâm; Müslim, liân; Tirmizî, velâ; Nesâî; talâk; îbn Mâce, nikâh; Ahmed b. Hanbel, II, 233, 237, 239, 279.
Hanımının dünyaya getirdiği çocuğun kendisinden olup olmadığı hususunda şüpheye düşerek Rasûl-i Ekrem’e gelip ona yukarıdaki sorulan yönelterek bu mevzûya ışık tutmasına vesile olan sahâbî Damdâm b. Katâde’dir.
Hadîs ulemâsından Hattâbî bu hadîs-i şerîfle ilgili görüşlerini şöyle ifâde etmiştir; Rasûl-i Ekrem’e bu sorulan yönelten sahâbî bu sorularıyla karısının dünyaya getirdiği çocuğun kendisinden olup olmadığından şüpheye düştüğünü ta’riz yoluyla ifâde etmek ve Rasûl-i Ekrem’in bu çocuğun kendisinin olmadığına hükmetmesini te’mîn etmek istemiştir. Fakat Hz. Nebi çocuğun annesinin nikâhı altında bulunduğu kimseye âid olduğuna hükmetmiş, renk farkının hüküm vermek için yeterli bir delîl olamayacağını ifâde etmek istemiş, buna tohumlan bir olan develerde görülen çeşitli renkleri misâl göstermiştir. Bu hadîste kıyası isbât için geçerli bir delîl olduğuna ve birbirlerine benzeyen iki şeyin aynı hükümde olacaklarına, kinayeli sözlerden hadd îâzım gelmediğine, kazfın ancak sarih sözlerle sabit.olabileceğine delîl vardır.”