SÜNEN EBU DAVUD
TIB BAHSİ
DEVAM: 19. Okuma İle Tedavi Nasıl Olur?
Nebi (s.a.v.)’in hanımı Âişe’den rivayet edilmiştir; dedi ki: Nebi (s.a.v.) rahatsızlandığı zaman kendi kendine Muavvizât (sûre)leri(ni) okur ve üfürürdü. (Bunları okuyamayacak derecede) ağrısı şiddetlendiği zaman (bu sûreleleri) ona ben okurdum ve bereketini umarak (onun) eliyle vücudunu sıvazlardım.
İzah:
Buharî, meğazî, fedâilü’l-Kur’an, tıb; Müslim, selâm; İbn Mâce, tıb; Muvatta, ayn; Ahmed b. Hanbel, I, 222, 325, 336, VI, 114, 117, 263, 274.
İçlerinde Allah’a sığınma (istiâze) bulunduğu için Felak ve Nâs sûrelerine “Muavvizetân sûreleri” denir. Bunlar, iki sûreden ibaret olmaları cihetiyle onlardan tesniye kalıbıyla “Muavizzeteyn” sûreleri diye bahsedilmesi kaide icabı iken, çoğul kalıbıyla “Muavvizât” sûreleri diye bahsedilmeleri, onlarla birlikte içerisinde istiaze bulunan Kur’an âyetlerinin de tedavi için okunabileceğini ifade etmek maksadına mebni olabileceği gibi, bu sûrelerle İhlas sûresinin okunduğunu bildirmek gayesine bağlı da olabilir.
Çünkü bazı haberlerde[Buhari, tıb, da’avât, İbn Mâce, dua] Fahr-i Kâinat Efendimiz’in Muavvizeteyn ile birlikte İhlâs sûresini okuduğu da bildirilmektedir. İmam Nevevî bu mevzuda şöyle diyor:
“Nefes, tükürüksüz hafif üfürüktür. Hadis-i şerif hastaya okurken üfür-menin müstehab olduğuna delildir. Ulema bunun caiz olduğuna ittifak etmişlerdir. Sahabe, tabiîn ve onlardan sonra gelen ulema bunu hep müstehap görmüşlerdir. Fakat Kadı Iyâz, ulemadan bir topluluğun bunu kabul etmediklerini, hastaya okurken tükürüksüz üfürmenin caiz olduğunu söylediklerini rivayet etmiştir. Ancak bu görüş ve bu fark zayıf bir kavle dayanır. Zira nefes tükürüklü üfürüktür, diyenler olmuştur. Yine Kadı’nın beyanına göre, ulema “nefes” ile “tefel” kelimelerinin manalarında ihtilâf etmişlerdir. Bazıları, “Bunların ikisi de bir manaya gelir ve ikisi de tükürüklü üfürüktür” demişler. Ebû Ubeyd; tefelde azıcık tükürük şart olduğunu, nefeste ise hiç tükürük bulunmadığını söylemiştir. Bunun aksini iddia edenler de vardır. Ebû Ubeyd: “Ben Âişe’ye, Nebi (s.a.v.)’in hasta okurken nasıl üfürdü-ğünü sordum da; kuru üzüm yiyen gibi tükürüksüz üfürürdü, cevabını verdi” demiştir. Kadı Iyâz; tefel denilen ıslak üfürüğün faydası bu rutubet ve hava ile teberrüktür, diyor.
İam Mâlik; kendine okursa üfürürmüş. Demirle, tuzla rukye yapmayı ve keza hatem-i Süleyman şeklinde yazmayı şiddetle kerih görürmüş. Zira bunda sihre benzerlik vardır.[Davudoğlu A, Sahih-i Müslim Terceme ve Şerhi, IX, 619.]
Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar