SÜNEN EBU DAVUD
SALATU’L-İSTİSKA BAHSİ
11. Korkunç Hadiseler Esnasında Secde Etmek
İkrime’den; demiştir ki: İbn Abbâs (r.anhümâ)’ya; “Resûl-i Ekrem’in hanımlarından falan öldü” denildi. Bunun üzerine hemen secdeye kapandı. Kendisine: Şu saatte secde mi yapıyorsun? denildi. Şu karşılığı verdi: Resûlullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem), “Önemli bir hâdise gördüğünüz zaman secde ediniz” buyurdu. Resul-i Ekrem’in hanımlarının gitmesinden daha büyük hangi hadise vardır?
İzah:
Tirmizî, menâkıb; Beyhakî, es-Sünenu’l-kübrâ, III, 343.
Hadiste Resûlullah’ın hangi hanımının öldüğü ismen belirtilmemiştir. Beyhakî’deki rivayetten anlaşıldığına göre bu hamm Safiyye (r.anhâ)dır.
Beyhakf niıı buradakinden biraz daha mufassal olan rivayeti şöyledir: “ikrime dedi kî:
Medine’de bir ses duyduk. İbn Abbâs bana:
Ey İkrime, git bak bu ses neymiş? dedi. Gittim Resûlullah’ın hanımı Safiyye bint Huyey’i vefat etmiş buldum. İbn Abbâs’a geldim, onu secde hâlinde buldum. Güneş doğunca kendisine, Sübhanellah! henüz güneş doğmadığı halde secde mi ediyorsun? dedim.
Ey anası ölesi! Resûlullah (S.A.V.); “önemli bir hâdise görürseniz secdeye kapanınız, binin mattı mı?” Biz diri olduğumuz halde mü’minlerin analarının aramızdan ayrılmasından daha büyük hangi hâdise var? Çünkü onlar bereket sahiblendirler. Onların sağlığı sebebiyle insanlardan azab kaldırılır. Ölümleri ile de azabın gelmesinden korkulur. Öyleyse (böyle anlarda) zikir ve secdenin bereketiyle azabın def edilmesi için Allah’a dönmek ve ona sığınmak gerekir.”
Görüldüğü gibi Beyhakî’nin bu rivayeti hadisenin aydınlanması bakımından daha açık ve daha tafsilâtlıdır. Bu rivayetten anlaşıldığına göre Hz. Peygamber’in secdeye vardığı bu zaman, güneşin doğmasından evveldi. Onun için etrafındakilerin teaccubüne sebeb olmuştu. Çünkü bu vakit namaz kılmanın mekruh olduğu vakitlerdendir.
Hz. Peygamber’in; “önemli bir hadise gördüğünüz zaman secde ediniz” emrindeki “secde” namaz ile tefsir edilmiştir. Buhârî’nin Ebû Mes’ûd’dan rivayet ettiği: “…Fakat bunlar Allah’ın alâmetlerinden iki alâmettirler, onu
gördüğümüz zaman kalkıp namaz kılınız…” hadisi bu tefsire delil gösterilmiştir.
Bu secdeden maksadın kendi mânâsı olduğunu söyleyenler de vardır. AIiyyü’l-Kaarî, Tıybî’nin şöyle dediğini nakleder:
“Eğer âyet (önemli hâdise)den maksat güneş ve ay tutulması ise, “secdemden murat namazdır. Yok şiddetli rüzgâr, zelzele (vs.) ise, “secde” kendi özel mânâsına hamledilir.”
İbnu’I-Humam, Fethü’l-Kadîr’de; “Şeyhülislamın Mebsût’unda karanlık ve şiddetli rüzgârda namaz güzeldir, denilmektedir. İbn Abbas’m Basra’da zelzeleden dolayı secde ettiği rivayet edilmektedir” denildiğini nakleder.
Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar