Sünen-i Ebu Davud – SÜNEN EBU DAVUD

SÜNEN EBU DAVUD

BUYU’ ve İCARE BAHSİ

83. Çocuklarının Bir Kısmına Diğerlerinden Daha Çok Mal Bağışlayanın Durumu

Nu’man b. Beşîr (r.a)’in şöyle dediği rivayet edilmiştir: Babam bana bir mal bağışladı. -Ravilerden İsmail b. Salim: “Bir kölesini bağışladı” der.- Annem, Ravâha’nın kızı [Amra]: Rasûlullah (s.a.v.)’e git, o’nu bu bağışa şahit tut, dedi. Babam, Rasûlullah’a gidip [onu şahit tuttu], hâdiseyi ona anlatıp dedi ki: Ben oğlum Nu’man’a bir mal bağışladım. Ama Amra, (Nu’man’ın annesi) buna, seni şahit tutmamı istedi. Rasûlullah (s.a.v.): “Senin başka çocuğun var mi?” Evet, var. “Hepsine Nu’man’a verdiğin gibi mal verdin mi?” Hayır, vermedim. Rasûlullah (s.a.v.): Bazı râvilerin dediğine göre- “Bu zulümdür”; -bazılarının dediğine göre- “Bu telciedir, buna başkasını şahit tut” buyurdu.

Mağîre’nin rivayetinde, (Rasûlullah): “İyilik ve lütufta hepsinin eşit olmaları seni sevindirmez mi?” (buyurdu).

Adam: Evet, dedi. Rasûlullah: “Buna benden başkasını şahit tut” buyurdu. Mücâhid’in rivayetine göre ise Rasûlullah (s.a.v.): “Sana iyilik yapmaları, senin onlar üzerindeki hakkın olduğu gibi aralarında adaletli davranman da onların senin üzerindeki haklarıdır” buyurdu.

Ebû Dâvûd, Zührî’nin rivayeti hakkında der ki: Bazıları, “Bütün oğullarına (verdin) mi?”; bazıları, “bütün çocuklarına (verdin) mi?” dedi.

Bu konuda îbn Ebî Hâlid, Şa’bî’den rivayetle: “Senin ondan başka oğulların varmı?” dedi.

Ebu’d-Duha da Nu’man b. Beşîr’den rivayetle: “Senin ondan başka çocuğun var mı?” dedi.

İzah:

Buhari, hibe; Müslim, hibât; Nesâî, nuhl; İbn Mâce, hibât; Tirmizî, ahkâm; Mâlik, akdıye; Ahmed b. Hanbel, IV, 268, 269, 271, 273.

Telcie: Kâmus’ta “İkrah = zorlama” diye manalandınlır. Nihâye’de: İçi dışına zıt olan bir şeyi yapmaya zorlamak şeklinde izah edilir. Fıkıhta telcie: Bir kimsenin, malını satmadığı halde, satmış gibi davranmasıdır. Buna “beyu’l-telcie” denir.