Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
ŞEHR-İ REMEDAN BAHSİ
DEVAM: 8. Kur’an-I Kerim Kaç Günde Hatmedilmelidir?
Abdullah b. Amr (b. el-Âs)’dan rivayet edildiğine göre, Abdullah Hz. Nebi (s.a.v.)’e: Ya Resûlallah! Kur’an-ı Kerim’i kaç günde okuyayım? diye sordu. Nebi (s.a.v.): “Bir ayda” buyurdu. Ben bundan daha kuvvetliyim (daha kısa zamanda okuyabilirim). (Müellifin üstadı) Ebû Mûsâ (Muhammed b. el-Musennâ) Resûlullah “Kur’an’ı yedi günde oku” deyinceye kadar Abdullah’ın “noksanlaştırmasını istediğini” ve (ikisi arasında) geçen konuşmayı tekrarladı. Abdullah:
Benim bundan daha fazlasına gücüm yeter deyince, Resulullah (s.a.v.): “Üç günden daha az zamanda hatmeden (Kur’an’dan bir şey) anlayamaz” buyurdu.
İzah:
Tirmizî, Kur’ân; İbn Mâce, ikâme; Darimî, salât
Bundan önceki rivayetlerde İbn Amr’ın herhangi bir sorusuna işaret edilmeden Hz. Nebiin direkt olarak Kur’an-ı ayda bir defa hatmetmesini emrettiğini görmüştük. Bu rivayette ise, önce Abdullah b. Amr’ın Resulullah’a Kur’an’ı kaç günde hatmetmesi gerektiğim sorduğu ve Efendimizin emirlerinin bu soruya cevap olarak vârid olduğu anlaşılmaktadır. Ama bu keyfiyet, rivayetler arasında bir tezada delâlet etmez. Çünkü Hz. Nebi’in önce Abdullah’ın hergün Kur’anı bir defa hatmedip oruç tuttuğunu duyup bunun doğru olmadığını bildirmesi ve buna mukabil İbn Amr’ın; “Peki ya Resulullah! O halde Kur’an’ı kaç günde hatmedeyim?” diye sormuş olması muhtemeldir.
Hadiste Hz. Nebiin ayda bir defa Kur’an’ı hatmetmesini söylemesine mukabil, İbn Amr’ın kendisinin daha güçlü olduğunu, dolayısıyla daha kısa zamanda okuyabileceğini Efendimize arz etmesi rivayet olarak yer almıştır. Aslında konuşma burada bitmemiş Hz. Nebi, “öyleyse yirmi beş günde” demiş, İbn Anır daha azaltmasını istemiş ve bu karşılıklı azaltma arzusu yedi güne kadar inmiştir. Fakat bu ara metinde yer almamış sadece musannif, hocasının bunları teker teker saydığını söylemekle yetinmiştir.
Önceki rivayetlerde Resûlullah’ın en son yedi güne kadar inip daha az zamanda Kur’ân’m hatmedilemeyeceğini bildirdiği zikredilmişti. Bunda ise bu sürenin üç gün olarak sınırlandırılması ve Hz. Peyamberin; “Onu üç günden daha az sürede okuyan birşey anlayamaz” sözlerinden anlamaktayız. Bu rivayetten Kur’ân’ı Kerîm’i üç günden daha az bir süre zarfında hatmetmenin uygun olmayacağım anlamaktayız. Ebû Ubeyd’in, Tayyib b. Süleyman kanalıyla Hz. Âişe (r.anhâ)’dan rivayet ettiği; “Nebi (s.a.v.) Kur’ân’ı üç günden daha az bir zamanda hatmetmezdi” mealindeki hadis de bu rivayetin mânâsını takviye etmektedir. Said b. Mansûr’un sahih bir isnadla İbn Mes’ûd’dan mevköf olarak rivayet ettiği şu haber önceden Kur’ân’m yedi günden daha az zamanda okunmasının men edildiğini, sonra ise, üç günde okunmasına müsaade edildiğini gösterir: “Kur’ân’ı yedi günde hatmediniz, üç günden daha az zamanda okumayınız.”