SÜNEN EBU DAVUD
SALATU’L-İSTİSKA BAHSİ
DEVAM: 2. Yağmur Duasında Elleri Kaldırmak
Enes (r.a.)’den rivayet edildiğine göre; Resûlullah (S.A.V.) istiskanın haricindeki hiçbir duada ellerini kaldırmazdı. (İstiskâda ise) koltuklarının beyazı görününceye kadar (ellerini) kaldırırdı.
İzah:
Buhârî, istiskâ; Müslim, istiskâ; Nesâî, istiskâ; ibn Mâce, ikâme; Ahmed b.Hanbel, III. 282.
Hz. Enes’in “Resûlullah yağmur duasından başka dualarda elini kaldırmazdı” sözünün manası, el kaldırmayı temelden inkâr değil, mübalağanın olmayışına işarettir. Yani Hz.peygamber, yağmur duasında ellerini, başka dualarda kaldırdığından daha çok kaldırır. Rivayetin devamındaki “kolluklarının beyazlığı görününceye kadar” ifâdesi de bunu gösterir. Zira Hz. Peygamber’in sair dualarda ellerini kaldırdığını bildiren birçok hadis vardır. Münzirî bu konuda müstakil bir risale tasnif etmiş, Nevevî de “bu konuda azımsanmayacak kadar çok rivayet var, ben bunlardan otuz tanesini topladım” demiştir.
Resûlullah’ın dua ederken ellerini kaldırdığını bildiren hadislerden birkaçının meallerini buraya alıyoruz:
1. Ebû Hüreyre haber verdi ki: “Tufeyl b. Amr, Hz, Peygamberdin hu* zuruna gelip “Devs isyan etti, onun için Allah’a beddua et” dedi. Bunun üzerine Hz. Peygamber kıbleye döndü, ellerini kaldırdı ve, “Allah’ım! Devs’e hidâyet ver” dedi. Buhârî, (Edebu’I-Müfred).
2. Hz. Ömer (r.a.)’den rivayet edildi. Der ki: “Resûlullah (S.A.V.)’e vahy geldiği zaman yüzünün yanında arı vızıltısı gibi sesler duyulurdu. Birgün Cenab-ı Hak kendisine (bir âyet) inzal buyurdu ve vızıltıyı ondan giderdi. Bunun üzerine efendimiz kıbleye dönüp ellerini kaldırdı ve dua etti.” (Tirmizî).
3. Üsâme (r.a.) şöyle der: “Arafat’ta Resûlullah (S.A.V.)’ın terkisinde idim.Ellerini kaldırarak duâ ediyordu” (Nesaî).
Duâ esnasında ellerin kaldırılacağını gösteren hadislerin çokluğuna rağmen, imam Buhârî’den başka hiç birisi bu konuda bir başlık atıp da ilgili hadisleri bir araya getirmemiştir.
İstiskânın dışındaki dualarda ellerin kaldınlmayacağı intibaını veren bu hadisle buna muhalif olarak yukarıda naklettiğimiz hadislerin arasını birleştirmek sadedinde, açıklamamızın başına aldığımız te’vile ilâveten şu da söylenebilir: Enes hadisinde elleri kaldırmanın inkâr edilmesinden maksat, el kaldırmanın özelliğini inkârdır. Çünkü yağmur duası yapılırken ellerin fazlaca kaldırılması yanında avuç içleri yere doğru tutulur. Aşağıda gelecek olan hadis bunu ifade etmektedir. Diğer namazlarda ise, avuçlar semâya doğru tutulur. İşte Enes (r.a.)’m bildirdiği farklılık budur.
Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar