Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
FİTEN BAHSİ
5. Fitne Esnasında Savaşmaktan Nehy
Ahmed b. Kays şöyle demiştir: Ben savaşmayı isteyerek çıkmıştım. Ebû Bekre (r.a) ile karşılaştım. Bana; geri dön, ben, Rasûlullah (s.a.v.)’i “İki müslüman kılıçları ile karşılaştıkları zaman öldüren de ölende cehennemdedir.” buyururken işittim, Birisi: “Yâ Rasûlellah şu katil, pekî öldürülenin durumu ne ki? o da Cehennem de” dedi.
Rasûlullah: O da karşısındakini öldürmek istemişti, buyurdu.
İzah:
Buharî, Fiten; Müslim, Fiten; Nesaî, Tahrim, Ahmed b. Hanbel IV-401. 410, 418: V-43, 47,51.
Hadisin Buharı ve Müslim’in “fiten” deki rivâyetlerinde, Ahmet b. Kays’m, Hz. Nebi (s.a.v.)’in amcaoğluna yardım etmek iizere çıkıp, Ebû Bekre ile karşılaştığı bildirilmektedir. Ayrıca Buharî’nin Kitabü’l İman’daki rivayetinde buradaki rivayetin sonundaki “o da karşısındakini öldürmek istemişti” cümlesi, “O da karşısındakini Öldürmeğe hırslı idi” şeklindedir,
Ayrıca Buharî’nin rivayetinde, Hz. Nebie “Katilin durumu belli, ama ya maktule ne oluyor?” sorusunu soranın bizzat Râvî Ebû Bekre olduğu anlaşılmaktadır.
Buharı ve Müslim’in rivayetlerinden anlaşıldığına göre, Ahmed b. Kays’ın iştirak etmek istediği savaş, Hz. Ali ile Hz. Aişe arasında vuku bulan Cemel Savaşı’dır. Çünkü, Hz. Ali, Rasûlullah’ın amcasının oğludur.
Ebû Bekre’nin haberine göre; Rasûlullah (s.a.v.), iki müslüman savaştığında, hem ölenin hem de öldürenin cehennemde olduklarını haber vermiştir.Bundan maksat, onların cehennemlik bir iş yapmış olduklarını bildirmektir. Yoksa, mutlaka cehenneme gireceklerini bildirmek değildir. Çünkü Allah (c.c) dilerse, onları affedip, cehenneme koymaz. Hele hele onların ebediyyen cehennemde kalacaklarım söylemek hiç mümkün değildir. Zaten Efendimiz’in her iki taraf için “müslüman” tabirini kullanması buna delildir.
Hem ölen hem de öldüren müslümanm cehennemi hak ettikleri savaş; savaşı, şer’an caiz görecek bir tevilin bulunmadığı savaştır. Savaşa katılan sahâbilerin her iki tarafta olanlarının cehennemlik olmaları da buna delildir. Çünkü onlar kendi ictihadlarının neticesi ve savaşta dini islâh olduğu düşüncesi ile savaşmışlardır. “
“Eğer müminlerden iki taife savaşırlarsa”[Hucurat, 9.] Ayet-i kerimesinde, isyancılara da hasımları gibi mü’min denilmesi bu izaha delildir.
Kastalanî bu hadisteki “Çünkü o da karşısındakini öldürmek istemişti”
cümlesinin, kişi yapmasa bile, bir şeye azmedince ondan dolayı muahaze edileceğini söyleyenlere delil olduğunu belirtir. Karşı görüşte olanlar, yani insan bir şeyi yapmadıkça niyetinden dolayı sorumlu tutulmaz diyenler, bu iddiaya şöyle cevap vermişlerdir: Burada fiil vardır. Çünkü onlar silâhla karşılaşmışlardır.Ve ortada bir savaş vardır. Ayrıca katil ve Mak-tü’ün cehennemde olmaları onların aynı mertebede olmalarını gerektirmez. Katil, hem savaşa katıldığı hem de öldürdüğü için azab edilir. Maktul ise sadece savaşa katıldığı için azab edilir. Sırf bir şeyi yapmak istediği için azab edilmez.