Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
SALAT BAHSİ
210-211. Cuma Bayram Gününe Rastlarsa
İyas b. Ebî Ramle eş-Şami’den; demiştir ki: Muâviye b. Ebî Süfyân’ın yanındaydım. Muâviye, Zeyd b. Erkam’a: “İki bayram (bayram ve cum’a) aynı güne rastladığı bir günde Resûlullah (s.a.v.) ile beraber bulundun mu?” diye sordu. Zeyd: Evet, dedi.
Peki nasıl yaptı? Bayramı kıldı sonra cuma için ruhsat verip “kılmak isteyen kılsın” buyurdu.
İzah:
Nesaî, iydeyn; İbn Mâce, ikâme; Ahmed b. Hanbel, IV, 372; Dârimî, salât 225.
İyas’ı İbn Hibban sikalardan saymış, ibnu’I-Münzîr “mechul” demiştir.
Bu hadis-i şerif, bayramın cuma gününe rastlaması halinde bayram namazı kılındıktan sonra cemaatin, cuma namazını kılıp kılmamakta serbest olduğunu ifâde etmektedir. Buna göre cemaatten isteyen cumayı kılabilecek, kılmak istemeyen için de bir sorumluluk mevzuu bahs olmayacaktır. Bu konuda ulemâ arasında hayli görüş ayrılığı mevcuttur. Mezheplerin görüşleri bu babın son hadisin (1073) açıklamasında ortaya konulacaktır.
Bu hadisteki “iki bayram” tâbirinden cuma için bayram ifâdesinin kullanıldığım anlıyoruz. Beyhakî’nin Ebû Hüreyre’den rivayet ettiği bir hadiste [Beyhakî, es-Sünenü’l-kübrâ, III, 243.] Hz. Nebi cuma günü için “Ey müslümanlar, bu günü Allah size bayram kılmıştır. O gün guslediniz ve misvaki ihmal etmeyiniz” buyurmuştur.