Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
SALAT BAHSİ
DEVAM: 188-189. İki Rekatte(n Sonra) Yanılma (Sehv Secdeleri)
Ebû Bekr b. Süleyman b. Ebî Hasme, Rasûlullah’ın bu (bab’da zikredilen) sehv hadisesini, İbn Şihâb’a haber vermiş ve şunları eklemiştir:
Bana ulaştığına göre, Rasûlullah; şüphe edildiğinde yapılan iki secdeyi, insanlar bu konuda kendisine iyice hatırlatıncaya kadar yapmazdı.
Ebû Dâvûd rivayet etmiştir.
İbn-i Şihab dediki: Bu haberi Said b. Müseyyeb Ebu Hureyre’den naklen bana bildirdi. Ayrıca Ebû Seleme b. Abdirrahman, Ebû Bekir b. el-Haris, İbn Hişam ve Ubeydullah b. Abdullah da bana haber verdiler.
Ebû Dâvûd dediki: Bu haberi Yahya b. Ebî Kesîr ve îmran b. Ebî Enes, Ebu Seleme b. Abdirrahman’dan (Ala b. Abdurrahman babasından hepsi) [Bu cümle bazı nüshalarda mevcut değildir.] de Ebû Hureyre’den bu hadiseyi nakletmiş Resulullah’ın iki defa secde ettiğini söylememiştir.
Yine Ebu Davud dedi ki: Bu hadisi Zübeydi, Zühri’den, Zühri de Ebû Bekr b. Süleyman b. Ebû Hasme’den rivayet edip “sehv secdelerini yapmadı” demiştir.
İzah:
Bu rivayette Nebi s.a.v.’in, insanlar kendisine iki rekat kılındığını hatırlatıncaya kadar sehv secdesi yapmadığı ifâde edilmektedir. Bu rivayet, bir önceki rivayetle birleştirilince Hz. Nebiin sadece cemaatin hatırlatması ile iktifa etmediği, aksine Cenab-ı Hakk’ın kendisine tam bir bilgi verinceye kadar secde etmediği anlaşılmaktadır.
Rivayetin peşinde İbn Şihâb’dan nakledilenler de esas rivayetteki sözleri takviye etmektedir. Zaten buraya alınmasındaki maksat da budur.
Ebû Davud’un en sona aldığı talikler ise, Hz. Nebi’in secde etmediğine delâlet etmektedir. Bu, Zührî’den yapılan rivayetlerin muzdarib olduğunu gösterir. Çünkü bazılarında Hz. Nebi’in secde ettiği beyân edilmişken, bazılarında secdeden hiç bahsedilmemiş bazılarında ise, açıkça secde etmediği söylenmiştir. Dolayısıyla Zuhrî’nin yaptığı rivayet delil olmaya elverişli değildir.
İbn Abdilber Zülyedeyn kıssasında hiç bir âlimin Zührî’den yapılan rivayete değer vermediklerini, onu terk ettiklerini söyler.