Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
CİHAD BAHSİ
88. Yolculukta Askerin Toplanması Ve Yayılması İle İlgili Emirler
Ebu Sa’lebe el-Huşenî dedi ki: (Sefer esnasında) Sahâbîler, bir yere indikleri zaman [(ravi) Amr (bu cümleyi) “Rasûlullah (s.a.v.) bir yere indiği zaman sahâbîler” diye rivayet etti.] dağ yollarına ve vâdîlere dağılırlar (oralarda dağınık olarak konaklarlardı. Bunun üzerine Rasûlullah sallallahu aleyhi ve sellem; “Sizin şu dağ yollarına ve vadilere dağılmanız ancak şeytandandır” buyurdu. Bundan sonra bir yerde konakladıklarında birbirlerine iyice yaklaşırlardı. Hatta; “Üzerlerine bir örtü yayılacak olsa hepsini kaplar” deni(lebi)lirdi.
İzah:
Ahmed b. Hanbel, IV, 193.
Düşmanla savaşa çıkan bir cemaatin yollarda konakladıkları zaman gelişigüzel, birbirinden kopuk bir halde şuraya buraya dağılmaları düşmana cesaret verdiği gibi bu dağınıklık, din düşmanlarını sevindirir. Gerçek müslümanları da mahzun eder. Ayrıca dıştaki dağınıklık zamanla yavaş yavaş kalplere de sirayet ederek gönüllerde yaşayan kardeşlik ve sevgi bağlarının kopmasına sebep olur. Çünkü zahirdeki işlerimizin ruhumuz üzerinde çok büyük tesiri vardır.
Bu sebeple Hz. Nebi devamlı olarak cemaatleşmeyi tavsiye etmiş, tefrikadan sakındırmış, “Birlikte rahmet, ayrılıkta azab vardır.”[bk. Ahmed b. Hanbel, IV, 278, 375.] buyurarak meselenin önemini en veciz bir şekilde ortaya koymuştur.