Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
CİHAD BAHSİ
78. Erken Yola Çıkmanın Fazileti
Sahr el-Gâmidî’nin rivayet ettiğine göre, Nebi (s.a.v.), “Ey Allahım ! Ümmetim için (gündüzün) erken vakitlerini bereketli kıl.” diye dua etmiştir. (Sahr sözlerine şöyle devam etti: Peygamber) “bir askerî birliği veya orduyu savaş’a gönderdiğinde, onları gündüzün ilk vaktinde gönderirdi.” Sahr ticaretle uğraşan bir adamdı. Ticaret mallarını gündüzün ilk vakitlerinde gönderirdi. Bu yüzden zenginleşti ve malı çoğaldı.
Ebû Dâvud dedi ki; “Bu, Sahr b. Vedea’dır”
İzah:
Tirmizi buyu’; İbn Mâce, Ticare; Ahmed b. Hanbel, I, 154, 155, 156; III, 416, 417, 432; IV, 384, 390, 391
Hz. Nebi, erken saatlerin bereketli olması için dua etmiş. Allahdan, ümmetinin gündüzün erken saatlerinde
yaptıkları ticâretlerin, yolculukların ve diğer işlerin bereketli olmasını, yine sabahın erken saatlerinde yapılan ibâdetlerin de feyz ve sevabının diğer vakitlerinde yapılan ibâdetlere nisbetle daha bol olmasını istemiştir. Günün ilk vaktinden maksat, fecr-i sadıktan güneşin doğmasına kadar geçen süredir. Fecri takibeden zamanlar sıra ile şu isimleri alırlar. Sabah, Gâdât, Bükre, Dûhâ, Dahve, el-Hâcira, Zühr, Revâh, el Mesâû, el-Asr, el-AsîI, el-lşâül-evvel (İlk yatsı) el-İşâülâhıra (son yatsı). el-Münzirî’ye göre sabahın ilk vaktinden maksat, fecrin doğması ile güneşin doğması arasında kalan süredir.
İmam Nevevî’nin açıklamasına göre, ilim tahsili ile meşgul olan kimselerin ders çalışmaları için sabahın ilk saatlerini seçmeleri sünnet olduğu gibi, teşbih, i’tikafa girme, herhangi bir iş yapma, yolculuğa çıkma ve nikah kıyma gibi dini ve dünyevi işler için de sabahın erken saatlerini seçmek sünnettir.[bk. Münâvi, Feyzü’l-kadir, II, 104.]
el-Münzirî’nin açıklamasına göre bu hadis-i şerifi sahâbe-i kiramdan pek çok kimseler rivayet etmişlerdir. Bunlardan bazıları şunlardır. Ali, İbn Abbâs, İbn Mesud, İbn Ömer, Ebu Hüreyre, Enes b.Mâlik, Abdullah b. Selâm, Nevas b. Semân, İmran b.Husayn, Câbir b.Abdillah, Büreyde ve Evs b.Abdullah (r.anhum) sahabenin dışında daha pekçok kişiler de rivayet etmişlerdir.
Aişe (r.a.) dan rivayet olunduğuna göre, Hz. Nebi (s.a.v.), “Rızık talebinde sabahleyin erken davranınız, çünkü sabahın erken vakitleri berekettir ve muvaffakiyettir.” buyurmuştur.
Osman (r.a.) den rivayet edildiğine göre, Nebi efendimiz, “sabah uykusu rızka manîdir” buyurmuştur. Fâtıma bint Muhammed (r.a.) den şöyle dediği rivayet olunmuştur: “Ben sabahleyin sırtüstü uzanmış yatıyordum. Resûlullah (s.a.v.) bana uğrayıp ayağıyla dokunarak, “kızım kalk, Rabbinin rızık taksiminde hazır bulun, gafillerden olma. Çünkü Allah Teâlâ halkın rızkını fecrin doğmasıyla güneşin doğması arasında taksim eder” buyurdu.[bk. Mübarekfûrî, Tuhfeüil-ahvezi, IV, 403-404; Münzirî, et-Tergıb ve’t-Terhîb, II, 529-530.]