Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
EDEB BAHSİ
9. Yüze Karşı Övmenin Çirkinliği
Hemmâm (r.a.)”den (rivayet edilmiştir); Bir adam gelip (Hz. Nebi’in huzurunda) Hz. Osman’ı yüzüne karşı övdü. (Orada bulunan) el Mikdâd İbn el Esved de (yerden bir avuç) toprak alıp (öven kimsenin) yüzüne saçtı ve: Rasûlullah (s.a.v.): “(Böyle yüze karşı) “medhedenlerle karşılaştığınız zaman yüzlerine toprak saçınız, buyurdu” dedi.
İzah:
Müslim, zühd, Ebu Davud, hudûd; Tirmizî, zühd; İbn Mâce, edeb; Ahmed b. Hanbel. VI ,5.
Hattâbi (r.a.)’nin açıklamasına göre bu hadis-i, şerifte yerilmek istenen yüze methedicilerden maksat, kişileri yüzlerine karşı överek onlardan menfaatlenmeyi âdet ve geçim kaynağı hâline getirenlerdir. Kişileri, yaptıkları hayırlar veya güzel işlerden dolayı başkalarını da bu gibi işlere teşvik maksadıyla yüzüne karşı öven kimseler değildir. Her ne kadar, Hz. Mikdâd, bu hadisi zahirine hamlederek kişileri dünyevi menfaat temin etmek gayesiyle yüzüne karşı öven kimselerin yüzlerine toprak saçılması gerektiğine inanıp öyle amel etmişse de ulemâdan bazıları bu hadisi: “O kimseye beklediği menfaati vermemek suretiyle, onu bu dünyalık ümidinden mahrum ediniz, yüze karşı övgüsüne karşılık elini boş çıkarınız” manasına yorumlamışlardır.
“Onun avucunu toprakla doldur.” mealindeki hadiste geçen “toprak” kelimesiyle “zina eden için taş vardır” mealindeki “taş” kelimesinin mahrumiyetle tefsir edildikleri gibi.
Nitekim araplar, elinde avucunda hiçbir malı kalmayan kimse için, “ma lehü gayrü’t türâb: elinde topraktan başka bir şey yoktur” derler ki, “dünyalık namına hiçbir şeyi yoktur” anlamına gelir.