Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
SALATU’T-TATAVVU BAHSİ
DEVAM: 26. (Nebi s.a.v.) Gece Namazı(nı Nasıl Kılardı?)
Âişe (r.anhâ)’dan şu haber rivayet olunmuştur:
Nebi (s.a.v.) sabah namazının iki rekat sünnetiyle beraber geceleyin (toplam) onüç rekât (namaz) kılardı.
İzah:
Buhârî, teheccüd; Müslim, müsâfirîn
Bu hadis-i şerifte Allah Resulünün sabah namazının sünneti ve vitr namazı ile birlikte geceleyin onüç rekat namaz kıldığı ifâde edilmektedir. Buhârî’nin yine Hz. Âişe’den rivayet ettiği diğer bir hadiste de Hz. Nebiin sabah namazının sünnetinin dışında geceleyin yedi-dokuz ve onbir rekat namaz kıldığı ifâde ediliyor.[Buhârî, teheccüd] Nesâî’nin Yahya b. el-Cezzâr vasıtasıyla Hz. Âişe’den rivayet ettiği bir hadiste de Resül-i Ekrem’in geceleri dokuz rekat kılarken sonraları yaşlanıp da kilo alınca yedi rekat kılmaya başladığı ifâde edilmektedir.
Bu durum Fahr-i Kâinat Efendimizin içinde bulunduğu duruma göre bazan yedi, bazan dokuz, genellikle onbir, sabah namazının iki rekat sünneti sayılacak olursa, onüç rekat kıldığını gösterir.[Zürkânî, Şerhü’l-Muvatta, I, 367.]
Her ne kadar İmam Mâlik’in Muvatta’ında Nesâî’nin Hz. Âişe’den rivayet ettiği bir hadis-i şerifte Allah Resûlü’nün “sabah namazının sünnetinden onüç rekat kıldığı ifâde ediliyor [Muvatta, Salâtu’l-leyl] ve Buhârî’nin Abdullah b. Yûsuf dan rivayet ettiği hadiste de bu mânâ te’ki’d ediliyorsa da [Buhârî, teheccüd] bu durum Zürkânî’den nakl ettiğimiz izah tarzına aykırı değildir. Çünkü İmam Mâlik’in ve Buhârî’nin rivayet ettiği bu on üç sayısına yatsı namazının son sünneti katılmıştır, yahutta 1323 numaralı hadis-i şerifte ifade edilen Hz. Nebiin gece namazına başlamadan önce kıldığı kısa iki rekat namaz katılmıştır. Bu yüzden vitrle birlikte geceleyin kılmış olduğu namazların sayısı, sabah namazının sünneti hariç, on üç rekata yükselmiştir. Bu ilâve edilen iki rekat Resûl-i Ekrem’in vitrden sonra oturarak kılmış olduğu 1340 numaralı hadis-i şerifte belirtilen iki rekat olabilir.
Aynı şekilde Müslim’in Hz. Âişe’den rivayet ettiği, “Resûlullah (s.a.v.) ne Ramazanda ne de Ramazandan başka gecelerde onbir rekatten fazla namaz kılmış değillerdi. Dört rekat namaz kılardı. Artık onların güzelliğini ve uzunluğunu sorma. Sonra dört rekat (daha) kılardı, onların da güzelliğini ve uzunluğunu sorma! Sonra üç rekat namaz kılardı.”[Müslim, müsâfirîn] anlamındaki hadiste de Resûl-i Ekrem’in gece kıldığı namazların onbir rekat olduğu ifâde edilirken bu sayıya sabah namazının iki rekatlık sünneti katılmamıştır.
Başlığımızı teşkil eden Ebû Dâvûd hadisi Müslim’de şu mânâya gelen lâfızlarla rivayet edilmiştir: “Resûlullah (s.a.v.)’in gece namazı on rekat idi. Bîr secde ile de vitr yapar ve sabahın iki rekat sünnetini kılardı. Bu suretle (kıldığı namazlar) onüç rekat olurdu.”[Müslim, müsâfirîn] Hanefî ulemâsından Bedreddin el-Aynî bütün bu hadisleri gözden geçirdikten sonra şu hükme varmıştır:
a. Buharî’nin teheccüd bölümünün onuncu babında rivayet ettiği hadis Resûl-i Ekrem’in muhtelif zamanlarda kıldığı gece namazlarıyla ilgilidir. Bazan yedi, bazan dokuz bazan da sabah namazının sünneti dışında onbir rekat gece namazı kıldığını ifâde eder.
b. Müslim’in müsâfirîn bölümünde rivayet ettiği 128 numaralı hadis-i şerif ise, Resul-i Ekrem’in gece namazlarında ekseriyetle rivayet ettiği sayıyı gösterir.[Aynî, Umdetü’l-Kaarî, VII, 187.]