Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
EŞRİBE BAHSİ
DEVAM: 1. Şarabın Haram Kılınması
Enes (b. Mâlik)’den (r.a) rivayet olunmuştur, dedi ki: Şarabın (yeni) haram kılındığı sıralarda ben Ebû Talha’nm evinde bir topluluğa içki dağıtıyordum. O gün(lerde) fadîh (denilen içki) den başka bir içkimiz yoktu. Yanımıza bir adam geliverip; “Muhakkak ki şarap haram kılınmıştır! Rasûlullah (s.a.v.)’in tellalı (da bunu) yüksek sesle ilan etti” dedi. Biz de, (bu adam) Rasûlullah’ın tellâlıdır dedik (ve içki âlemimize son vererek oradan uzaklaştık).
İzah:
Fadîh: Hurma koruğundan yapılan içki demektir. Hadis-i sent; Hz. Nebiin sağlığında, uzum suyundan yapılan şarabın dışında, hurmadan ve diğer ürünlerden yapılan sarhoşluk verici içkilerin de şarap (hamr) gibi haram sayıldıklarını ifade etmektedir. Esasen içkiler hakkında Rasûlullah (s.a.v.) ile ashab-ı kiramdan muhtelif hadisler gelmiştir. Bu hadislerde isimleri geçen içkiler; tilâ, bâzak, bit’, ci’a, mir, seker, fadîh ve sükrüke gibi şeylerdir.
Tilâ: Üçte birinden biraz fazla kalıncaya kadar kaynatılan üzüm sırasıdır. Bâzak da bunun farsçasıdır.
Bit’: Bal şerbetinden yapılan içkidir.
Ci’a: Arpa suyundan yapılan içkidir.
Mizr: Darıdan yapılan içkidir.
Seker: Ateşte kaynatılmadan suda ıslatılarak kuru hurmadan yapılan içkidir. Aynı şekilde hurma koruğundan yapılana “fadîh” derler.
Sükrüke: Mısır ve darıdan yapılan içkidir.
Halîtayn: Kuru hurma ile koruk hurmayı suda ıslatarak yapılan içkidir.
İbn Hibbân ile Tahavî’nin tahric ettikleri, Sa’d b. Ebî Vakkâs’dan rivayet edilen, “Sizi, çoğu sarhoşluk veren şeyin azından da nehyediyorum.” mealindeki hadis-i şerif, sözü geçen bu içkilerin tümünün haram kılındığım ve bunların-azını içmenin, çoğunu içmek gibi haram olduğunu ifade etmektedir.[Davudoğlu A, Selâmet Yolları, IV, 73-74.]