Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
MENASİK BAHSİ
68. Arafat’ta Vakfeye Yetişemeyen Kimse
Abdurrahman b.Ya’mur ed-Deyl(em)î’den; demiştir ki: Nebi (S.A.V.) Arafat’ta iken yanına varmıştım. Necid halkından da bazı kimseler ^Yahut bir grup- geldiler. (İçlerinden) birine (Hz. Nebi’e hacla ilgili sorular sormasını) emrettiler. (O da) Resûlullah (S.A.V.)’e, (Arafat’ta vakfeye yetişemeyen kimsenin) hacc(ı) nasıldır? diye sordu. Resûlullah (S.A.V.) de birisine emretti. (O adam da aldığı emre uyarak) “Hac, hac, Arafe günü (vakfe yapmak) demektir, kim Müzdelife gecesi sabah olmadan (Arafat’a) gelirse haccı tamdır. Minâ günleri üçtür, kim acele eder de iki gün de (Mekke’ye dönerse) ona bir günah yoktur. (Minâ’da) geciken de günahkâr olmaz” diye yüksek sesle bağırdı. Sonra (o bağıran adamın) arkasından bir başka adam gönderdi. O da aynı şeyleri yüksek sesle ilân etmeye başladı.
Ebû Dâvûd dedi ki: Bu hadisi Mihrân da Süfyân’dan (hac kelimesini) -iki-defa tekrarlayarak- “Hac, hac (Arafat’ta durmaktır)” dedi, (şeklinde) rivayet etti. Yahya b. Safd el-Kattân ise Süfyân ‘dan (hac kelimesini) bir kerre (söyleyerek) “hac (Arafat’ta durmaktır) ded”, (şeklinde rivayet etti).
Diğer tahric: Tirmizî, hac, tefsir sure; İbn Mace, menâsik; Nesai, menâsik, Ahmed b. Hanbel IV, 309-310, 335; Beyhakî, es-Sünenu’l-kübrâ, V, 116; Hâkim, el-Müstedrek, I, 464; İbn Hıbbân, Sahih, VI, 76.
İzah:
Mina günlerinden maksat, kurban bayramının 2, 3, 4 üncü günleridir.Bir başka tâbirle Zilhicce’nin 11, 12, 13 üncü günleridir. Bayramın ilk günü (10 Zilhicce) yalnızca Akabe cemresine yedi taş atılır. Diğer iki cemereye taş atılmaz. Bayramın 2, 3 ve 4 üncü günleri ise her üç cemreye de yedişerden yirmibir taş atılır. Böylece atılan taşların sayısı 70 olur. Ancak bayramın 4. günü şafak sökmeden önce Minâ’dan ayrılanlara dördüncü günün taşlarım atmak vâcib olmaz. Bu durumda atılan taş sayısı 49 olur. Hadis-i şeriften de anlaşıldığı gibi Zilhiccenin 12. günü taşları attıktan sonra Minâ’yı terk ederek Mekke’ye gitmekte herhangi bir sakınca yoktur. Buna ruhsat verilmiştir. Bu ruhsatı terk etmekten dolayı da bir günah yoktur. Fakat bayramın dördüncü günü de Minâ’da beklemek ve o gün cemrelere 21 taş atmak, daha faziletlidir. Musannif Ebû Dâvûd bu hadisin sonuna ilâve ettiği talikte, metinde geçen “hac hac, Arafat’ta vakfe yapmaktır” cümlesini Mihrân’ın “hac” kelimesini iki defa tekrarlayarak rivayet ettiğini fakat Yahya b. Saîd’in bu cümleyi rivayet ederken “hac” kelimesini sadece bir kere söylediğini ifâde etmek istiyor.