Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
SALAT BAHSİ
DEVAM: 160-161. Namazda Sağa Sola Yüzünü Çevirmek
Âişe (r.a.)’den; demiştir ki: Resûlullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)’e bir kimsenin namazda (başıyla) sağa-sola dönmesini sordum da; “O, kulun namazından şeytanın bir hırsızlığıdır” diye cevab verdi.
Diğer tahric: Buhârî, ezan; bedu’l-halk, Tirmizî, cuma; Nesâî, sehv; Ahmed b. Hanbel, VI, 7, 106.
AÇIKLAMA:
Bilindiği gibi “hırsızlık” dernek bir malı sahibinden habersiz olarak gizlice almak demektir. Türkçemizde buna çalmak denir. Hırsız, bir malı sahibinden çalmak istediği zaman onun sağına veya soluna bakarak dalmasını bekler. Bu haii yakaladığı anda harekete-geçerek işini bitirir. Şeytan da Rabbinin huzurunda ve rahmet nazarları karşısında namaz kılmakta olan bir kuldan bu hali çalarak onu, içinde bulunduğu zengin ve engin rahmet-i ilâhîden mahrum etmek maksadıyla sanki bir hırsız gibi fırsat gözetler ve ona verdiği çeşitli vesveselerle hiç lüzum yokken başını sağa-sola çevirtmeye muvaffak olarak gayesine girişir. İşte bu sebeple Cenab-ı Nebi (Sallallahu aleyhi ve Sellem) namaz esnasında başı sağa-sola çevirmeyi hırsızlığa benzetmiştir.
Bu hadis-i şerif ihtiyaç olmadığı halde başı sağa-sola çevirmenin mekruh olduğuna delâlet etmektedir. Nitekim şu hadis-i şerif de bunu te’yid etmektedir: “Namazda sağa-sola başını çevirmekten sakın. Çünkü namazda başı sağa-sola çevirmek tehlikeli bir iştir. Eğer çevirmek gerekiyorsa bu, nâfile namazlarda olur. Farzlarda ise, asla olamaz.”[bk. Tirmizî, cum’a] Yine Tirmizî’nin el-Hâris el-Eş’arî’den rivayet ettiği hadis-i şerifte şöyledir: “Muhakkak ki Allah (c.c.) size namaz kılmayı emretmektedir. Namaz kıldığınız zaman başınızı sağa-sola çevirmeyiniz. Çünkü Allah o anda yüzünü namaz kılan kulunun yüzüne çevirmiştir. Kul başını sağa-sola çevirmedikçe Allah da ondan yüzünü çevirmez”[Tirmizî, ddeb]
Ebû Bekr b. Ebî Şeybe’nin rivayetine göre el-Hakem (şöyle) demiştir: ”Namazın kemâli (namaz kılarken) sağındaki solundaki kimselerin kim olduğunu bilmemendir. Bir rivayete göre Atâ şöyle demiştir: Bana erişen bir habere göre, Cenab-ı Hak namaz kılmakta olan bir kimseye şöyle buyurmuş; “Ey âdemoğlu, sen başını sağa-sola çevirerek kime yönelmek istiyorsun? Şunu iyi bil ki, yüzünü çevireceğin kimselerin en hayırlısı benim.”