Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
DEHAYA BAHSİ
DEVAM: 19-20. Atîre (Ve Fera’ Denilen Kurbanlar) Hakkında
Âişe (r.anhâ)’dan demiştir ki: “Rasûlullah (S.A.V.) bize her elli koyundan birini (kurban olarak kesmemizi) emretti. Ebû Dâvûd der ki: (Ulemâ’dan bazıları) “Fera’ ilk yavrusudur. (Câhiliyye dönemi Arapları) onu putları için kurban ederler, sonra yerler ve derisini de bir ağaç üzerine atarlardı. Atîra (ise yine câhiliyye dönemi Araplarının) Recebin ilk on (gün)ünde (putlarına kurban ederek yedikleri ilk yavrudur.)
İzah:
Rasûl-i Ekrem’in her elli koyundan birini kurban etmeyi emrettiğini ifade eden bu hadisteki kurbanın ne kurbanı olduğu, metinde açıklanmıyorsa da, âlimler bu kurbanı, Arapların câhiliyye döneminde Fera’ kurbanı dedikleri kurban olabileceğini söylemişlerdir. Nitekim musannif Ebû Dâvûd da aynı görüşte olduğu için bu hadisi Atîra ve Fera’ kurbanları babı içerisine almıştır. Fıkıh âlimlerinin bu kurbanlar hakkındaki görüşlerini 2830 ve 2831 numaralı hadislerin şerhlerinde açıkladığımız için burada tekrara lüzum görmüyoruz.
Musannif Ebû Davud’un metne ilâve ettiği ta’lîkteki fera’ ile ilgili tarifin Saîd b. El-Müseyyeb’eyahutta ez-Zührî’ye âit olması ihtimali kuvvetlidir. Hattâbî (r.a.), bu tarifin ez-Zührî’ye âit olabileceğini söylüyor. Hafız İbn Hacer’de Feth’ül-Bârî adlı eserinde bu görüşe katılmaktadır.
Yine Musannif Ebû DâvûcTun’bu ta’likteki ifâdesinden câhiliyye döneminde Arapların hayvanın ilk yavrusu olan fera’ı putlar için kurban edip sonra yedikleri ve derisini bir ağaç üzerine serdikleri anlaşılmaktadır. Yine bu ta’likte câhiliyye devri Araplarının atîre kurbanını receb ayında kestikleri ve bu kurbana “recebiyye” ismini verdikleri ifade edimektedir.
Hadis âlimlerinin açıklamalarına göre; fera’ kurbanlarının derilerinin bir ağaç üzerine atılması o derilerin fera’ kurbanı derileri olduğuna dair bir alâmet teşkil edermiş.