SÜNEN EBU DAVUD
EDEB BAHSİ
DEVAM: 88. Rüya Hakkında Gelen Hadisler)
Ebu Katâde (r.a.) Rasûlullah (s.a.v.)’i şöyle buyururken işittiğini söylemiştir: “Rü’ya Allah’dandır. Hulm ise şeytandadır. Biriniz, hoşlanmadığı bir rü’ya görürse sol tarafına üç defa tükürüp sonra onun şerrinden Allah’a sığınsın. Çünkü ( o zaman ) o rü’ya kendisine zarar vermez.”
İzah:
Buhari, tabir, bedu’1-halk, tıbb; Müslim, rüya; İbn Mâce, rüya; Darimî rü’ya; Muvatta, rü’ya; Ahmed b. Hanbel, V, 296, 300, 305, 310.
Rü’ya ile hulm, ikisi de uyuyan kimsenin gördüğü manasına gelirse de ekseriyetle güzel düşlere “rü’ya”, korkunç ve çirkin olanlarına “hulm” denilmek âdet olmuştur. Bundan dolayı hadiste teşrif izafeti kabilinden rü’ya Allah’a izafe edilmiş, hulm ise şeytana nisbet olunmuştur.
İmam Maziri diyor ki Ehl-i sünnetin, rü’ya hakkındaki mezhebine göre Allah teâlâ uyanık kimsenin kalbinde bazı hisler yarattığı gibi uyuyan kimsenin kalbinde de bir takım inançlar halk eder. Allah dilediğini halk eder. Bütün görülenler, Allah’ın halk ettiği şeylerdir. Lâkin rü’yayı ve başka şeylere sevinç alamet olarak yarattığı itikatları, şeytanı orada bulundurmadan yaratır, zarariı şeylere alamet olanları şeytanın huzurunda yaratır. Böylece bunlar mecazen şeytana nisbet edilirler. İşte Nebi (s.a.v.)’in: “Rü’ya Allah’dandır, hulüm ise şeytandadır” sözünün manası budur. Yoksa “şeytan bir şey yapar” manasına değildir. Binaenaleyh sevilen düşün adı rüya sevilmeyenin adı da hulm dür.
Rasûlullah (s.a.v.)’ın: “Çünkü o düş kendisine asla zarar verecek değildir.” sözünden murad “Allah teâlâ üç defa sol tarafına tükürüp şerrinden Allah’a sığınmayı o kimsenin korktuğundan kurtulup selâmete ermesine sebep kılmıştır. Nitekim sadakayı da malı korumak ve belayı defetmek için sebep halk etmiştir” demektir.
Binaenaleyh bu rivayetlerde zikredilen hususları, toplayıp hepsiyle amel etmek gerekir. Bir kimse korkunç bir rü’ya gördü mü, eûzu çekerek sol tarafına üç defa tükürmeli bulunduğu taraftan öbür yana dönmeli, hatta iki rekat namaz kılmalıdır. Bu suretle rü’ya hakkında rivayet edilen bütün hadislerle amel etmiş olur. Mamafih hadislerdekinin bazısıyla amel etmek dahi biiznillah zararı defetmek için kâfidir.
Kadı Iyaz diyor ki “Üç defa üfürme emri gördüğü kötü rü’yada hazır bulunan şeytanı kovmak, onu tahkir ve rezil etmek içindir. Sol tarafa tükürmek de solun sevilmeyen kir ve paslar mahalli olmasındandır. Sağ bunun aksinedir…”
Kadı Iyaz’ın sol tarafa üflemekle, sol tarafa tükürmeyi ayrı ayrı zikretmesine bakarak bunların iki ayrı fiil olduğu zannedilmemelidir. Çünkü-mevzumuzu teşkil eden hadiste geçen “nefes” kelimesiyle kast edilen tükürükle birlikte üfürmektir. Binaenaleyh tükrükle birlikte üfürmek birlikte yapılan iki fiildir. Kadı Iyaz tükrüğün ve üfürmenin ifade ettikleri manaları ayrı ayrı izah edebilmek için bunları ayrı zikr etmiştir.
Netice itibariyle hoşa gitmeyen bir rü’ya gören kimsenin yapacağı işler şunlardır:
1. Uyandığı zaman derhal hafif nefesle birlikte sol tarafına tükürür (Bkz. Mevzumuzu teşkil eden hadis-i şerif)
2. Üç defa “Allahım, görmüş olduğum bu rü’yanın şerrinden ve rahmetinden kovulmuş olan şeytanın şerrinden sana sığınırım” diyerek Allah’a sığınır.
3. Uyanınca öbür tarafına döner.[Ebû Davud, hadis nu, 5022.]
4. Allah’ın bu rü’yayı hayırlara getirmesi için dua eder.[İbn Mâce, abirü rü’ya]
5. Bu rü’yayı kendisini seven ve rü’ya tabiri ilmine vakıf olan kimselerden başkasına anlatmaz.[Ebu Davud, hadis nu. 5020.]
6. Bu hususlara riayet eden kimseye görmüş olduğu korkulu, rü’ya hiçbir zarar vermez.[Ebu Davud, hadis nu. 5021.]
Hoşa giden güzel br rü’ya gören kimse ise şu hususlara riâyet eder:
Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar