Sünen-i Ebu Davud – SÜNEN EBU DAVUD

SÜNEN EBU DAVUD

AKDİYE BAHSİ

29. Bir Kimseyi Borçtan Veya Diğer Haklarından Dolayı Hapsetmenin Hükmü

Amr b. eş-Şerîd’in babasından, Rasulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)’in şöyle buyurduğu rivayet edilmiştir: “Varlıklı bir kimse’nin borcununu ödemeyi geciktirmesi (alacaklıya ondan) şikâyetçi olmayı ve (hâkime de) onu (hapis cezasıyle) cezalandırmayı meşru kılar.”

Îbnü’l-Mübârek dedi ki; (Metinde geçen) “Yuhillu ırzahû” (cümlesi) “Ona sertçe çıkışabilir” anlamına gelir, “Ve ukûbetehu” cümlesi de, “hapsedilebilir’ anlamına gelir.

Diğer tahric: Buhari, istikrad; Nesâî, buyu’; İbn Mâce, sadakat; Ahmed b. Hanbel, V, 388, 389.

AÇIKLAMA:

Hattâbî; bu hadis-i şerif, maddî imkânı olduğu halde borcu­nu bile bile geciktiren kimsenin borcunu ödemesi için hapsedileceğine; fakirliğinden dolayı borcunu zamanında ödemeyen bir kimsenin hapsedilemeyeceğine delâlet etmektedir, der.

Hattâbî, bu hususta âlimler arasındaki farklı görüşlere şöylece işaret etmektedir:

“Kadı Şüreyh’e göre; borcunu zamanında ödemeyen kimse fakir olsun zengin olsun, borcunu ödeyinceye kadar hapsedilir. Yani bu mevzuda borçlunun fakir olmasıyla zengin olması arasında bir fark yoktur.Rey taraftar­ları da bu görüştedirler.

İmam Mâlik’e göre; borcunu zamanında ödemeyen bir fakir bu bor­cundan dolayı hapsedilmez, ona sadece borcunu ödemesi için mühlet verilir.

İmam Şafiî’ ye göre ise; borçlunun zahirî haline bakılır; eğer fakir gö­rünüyorsa hapsedilmez, fakat zengin görünüyorsa kendisine borcunu der­hal ödemesi teklif edilir. Eğer borcunu öderse serbest bırakılır, ödemekten kaçınırsa borcunu ödeyinceye kadar hapsedilir.”