Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
EDEB BAHSİ
DEVAM: 111-112. Asabiyyet (Kavmiyetçilik) Hakkında Gelen Hadisler
Süraka b. Malik Cü’şüm el-Müdiicî’den demiştir ki: (Bir gün) Rasûlullah (s.a.v.) bize bir hutbe irad ederek şöyle buyurdu: “Sizin en hayırlınız, günaha girmemek şartıyla yakınlarını savunan(ınız)dır.”
Ebu Davud dedi ki: (Bu hadisin ravilerinden) Eyyûb b. Süveyd zayıftır.
İzah:
Gerçekten ilahı müjde yavaş yavaş akan bir çeşmeve benzer. O önce çevresini ıslatır. Sonra, yavaş yavaş etrafa yayılır. Önce yakınlar sonra çevre daha sonra da biraz daha uzak olanlara ulaşır. Hz. Nebi de tebliğ hususunda böyle bir metot takib etmişlerdir. Önce’ kendi evine, sonra kendi akrabasına ve nihayet halka, ilahi tebliği bildirmiştir: “En yakın akrabanı korkut.”[Şuara 214]
Bu daire daha sonra gittikçe büyümüştür. Bunun için de önce Mekke’ye ve nihayet bütün dünyâya tebliği ulaştırmaya çalışmıştır.
İlahî rahmet dalgalarının tebliğde görülen en yakından çevreye doğru genişleyen bu yayılma hareketi, İslamın sıla-ı rahim, sadaka ve zekat gibi diğer alanlardaki maddi-manevi yardımlaşma anlayışında da kendini gösterir.
Mevzumuzu teşkil eden, bu hadis-i şerif, İslamın bu anlayışına uymanın, hayırlılığm bir ölçüsü olduğunu ifade etmektedir. Kişi bu anlayışa uygun hareket ettiği nisbette hayırlı olacaktır. Ancak zulümde ve düşmanlıkta yardımlaşmanın İslamda yeri olmadığından İslamî bir yasağı çiğneyen veya bir günahı işleyen bir kimseye akraba bile olsa destek olmak asla caiz değildir. Böyle bir günaha destek veren kimse o suçun vebalini ortak olacağı için bu yardımı hayır olmaktan çıkar şerre dönüşür.
Ancak bu insanın, böyle zulmeden veya günah işleyen bir akrabasına yardımı, onu bu günahtan çevirmesiyle olur. Nitekim Hadis-i şerifte: “Kardeşine zâlim de olsa, mazlum da olsa yardım et. Zâlime yardım etmen onu zulümden alıkoymandır.” buyurulmuştur. Buhari, mezâlim, ikrah, Müslim, birr; Tirmizî, fiten; Darirni, rikak; Ahmed b. Hanbel, 111,99, 201,324. Fakat akrabalık gayretiyle bir yakına haksızlıkta yardımcı olmanın İslamda asla yeri yoktur.