Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
SAVM BAHSİ
57. Şaban Ayının Orucu
Aişe (r.anha)’nın şöyle dediği rivayet edilmiştir: “Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem’e en sevimli ay Şa’ban (yani) onda oruç tutmaktı. Sonra onu ramazana ulardı.”
İzah:
Nesâî, siyam; Ahmed b. Hanbel, VI, 188; Müstedrek, 1,434; Beyhakî, es-Sünenü’l-kübrâ, IV, 292.
Hadisten Nebi (s.a.v.)’in nafile oruç tutmayı en çok sevdiği ayın Şaban ayı olduğu anlaşılmaktadır. Bundan evvelki bâbda ramazan ayı orucundan sonra en faziletli orucun Muharrem ayının orucu olduğunu bildiren bir hadis geçmişti. Burada “Peki madem ramazandan sonra en efdâl oruç muharrem orucu idi de, Hz. Peygamber niçin Şabanda daha çok oruç tutardı?” şeklinde bir soru akla gelebilir. Bu muhtemel soruyu âlimler iki şekilde cevaplandırmışlardır:
1. Muharrem ayındaki orucun fazileti Hz. Muhammed’e ancak ömrünün sonunda bildirilmiş olabilir.
2. Hz.Nebiin Muharrem ayında bir takım özürleri çıkıyordu.Bu yüzden muharremde fazlaca oruç tutamıyordu.
Nebi (s.a.v.)’in Şaban ayında her zamankinden daha fazla oruç tutmasmdaki hikmet, konusunda da birtakım görüşler ileri sürülmüştür. Ancak bunlar içerisinde en sahihi Ebû Dâvud ve Nesâî’nin Usâme b. Zeyd’-den rivayet ettikleri şu haberde bildirilen hikmettir:
Usame (r.a.) dedi ki:
Nebi (s.a.v.)’e “Yâ Rasûlallah! Ben senin hiç bir ayda Şabandaki tuttuğun kadar oruç tuttuğunu görmedim? dedim.
“Bu ay Receble Ramazan arasında insanların kendisinden gafil oldukları bir aydır. Bu ayda ameller âlemlerin Rabbine yükseltilir. Ben amelimin oruçlu iken Rabbime arz edilmesini isterim.” buyurdu. [Nesai, siyam; Ahmed b. Hanbel, V, 201.]
Bu hadis açıkça gösteriyor ki, Hz. Peygamberdin Şaban ayında her zamankinden fazla oruç tutmasmdaki hikmet, amellerin bu ayda Alan (c.c.)’a arz edilmesi ve Efendimizin amellerinin oruçlu iken arz edilmesini istemesidir.
Hadisin sonunda Hz. Aişe, Rasûlullah’ın Şaban orucunu, ramazan orucuna uladığım haber vermektedir. Bu daha önce geçen ve, “bir iki günle ramazan orucunun önüne geçmeyiniz” (Hadis no. 2335) mânâsına gelen hadise ters düşmez. Çünkü bu hadisteki nehy, Şabanın tümünü veya ekserisini oruç tutmayıp da ihtiyaten ramazandan bir iki gün önce oruç tutanlarla ilgilidir. Nitekim orada gerekli bilgi verilmiştir.