Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
LİBAS BAHSİ
25. Eteği (Yerlere Doğru) Sarkıtma Konusunda Gelen Hadisler
Ebu Cüreyy Câbir b. Süleym’den (rivayet olunmuştur;) dedi ki: Halkın fikrinden (yararlanarak) döndüğü bir adam gördüm. Onun her söylediğini halk kabul ediyordu. (Halka) “Bu (zat) kimdir?” diye sordum. “Resulullah (s.a.v) dir” cevabım verdiler. (Bunun üzerine yanına varıp; “Aleykesselam ey Allah’ın Resulü; diyerek iki defa selam verdim.
“Aleykesselam diye selam verme. Çünkü ‘aleykesselam” ölülerin selamıdır. ‘Esselamu aleyke’ diye selam ver” buyurdu. Sen Allah’ın Resulü müsün? Dedim. “Ben Allah’ın Resulüyüm. (O öyle bir Allah ‘tır ki) sana bir zarar gelse de kendisine dua etsen o zararı senden giderir. Sana bir kıtlık yılı gelse de kendisine dua etsen o yılı senin için verimli hale getirir. Eğer susuz ve kıraç bir yerde yada bir çölde iken bineğin kaybolsa da kendisine dua etsen onu sana geri getirir” buyurdu.
Bana bir tavsiyede bulun, dedim. “Kimseye sövme” dedi.
Ondan sonra ben hiçbir hür insana, köleye, deveye ve koyuna sövmedim. (Sonra tavsiyesine devamla) şöyle buyurdu: “Hiçbir iyiliği küçümserde.(Müslüman) kardeşinle güler yüzle konuşmanı da küçümseme. (Çünkü) bu da bir iyiliktir. Eteği dizinin yarısına kadar (yukarı) kaldır. Eğer bunu kabul etmezsen topuklarına kadar (kaldır). (Fakat) eteği(ni daha aşağıya) salıvermekten sakın. Çünkü bu büyüklenme alametidir. Allah büyüklenmeyi sevmez. Eğer bir kimse sana söverse ve sende (olduğunu) bildiğin bir şeyden dolayı seni ayıplayacak olursa, sen de onda (olduğunu) bildiğin bir şeyden dolayı onu ayıplama. Çünkü bunun vebali onadır.”
İzah:
Tirmizî, libas: Nesfıî, zînet; İbn-i Mâce, libas; Dârimî. rikak; Ahmecİ b. Hanbel I, 380, 397, 439, 11-154, 267 492. III. 470 IV 65, 180. V, 63, 64. 79, 378.
Bu hadis-i şerifin zahirinden kabir ziyareti esnasında ölülere ancak “Aleykesselam”, “Aleykümüsse-lam” gib sözlerle selam verileceği manası anlaşılmakla beraber, aslında Hz. Nebiin ölülere de aynen diriler gibi “Esslamu Aleyküm” diyerek selam verdiği 3237 numaralı hadis-i şerifte ifade edilmektedir. Bine-aneleyh Hz. Nebi ıh ölülere selam verişi ile dirilere selam verişi arasında bir fark yoktur.
Bununla beraber Hz. Nebi’in burada karşısında bulunan şahsa “Aleykesselam ölülerin selamıdır” buyurmakla o sırada araplarca meşhur ve yürürlükte olan ölülere selamı kastetmiş ve “Öyle araplarca ölü selamı olarak bilinen bu sözlerle bana selam verme” demek istemiştir.
Hadis-i şerifte duanın, kainatın tüm idaresinin Allah’a ait olduğuna, isteneni vermenin ancak Allah’ın gücü dahilinde olduğuna inanmak” gibi bazı şartlan olduğuna bu şartlara uyulduğu ve Allah’ın iradesine uygun düşüldüğü zaman duanın kabul edileceğine dair delalet vardır.
Hadis-i şerifte ayrıca şu hıısuslarada yer verilmiştir:
1- Erkekler için elbisenin dizin yansında kalıp daha aşağıya inmemesi müstehab, topuklara kadar inmesi kerahetsiz olarak caiz. lopukian da örtecek kadar aşağıya inmesi ise haramdır. Çünkü büyüklük dugusu verir. Büyüklük duygusu hissetmeden topukları örtecek kadar uzun elbise giymek ise tenzihen mekruhtur.
2- Sövmek haramdır.
3- Büyüklenmek haramdır.
4- Söven kimseye aynı şekilde söverek karşılık vermek caiz olmadığı gibi, kendisini ayıplayan bir kimseyi bir ayıbından dolayı ayıplayıp kalkmak da caiz değildir. Ancak kötü bir işi işlerken görünce ondan nehyet-mek emri bil-maruf nehyi ani’l-münker konusuna girdiğinden vaciptir.
Bezlü’l-Mechud yazarının da ifade ettiği gibi; sözlü saldın veya hakarete uğrayan bir kimsenin, yalan ve iftira yoluna sapmamak ve kendisine yapılan saldırıdan daha ileri gitmemek şartıyla karşılık vermesi caizdir.[Bezlü’l- Mechûd XVI. 410.]