Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
SALAT BAHSİ
DEVAM: 93. Safların Düzeltilmesi
el-Bera b. Azib (r.a.)’den; demiştir ki: Nebi (Sallallahu aleyhi ve Sellem) bir ucdan bir uc’a safların arasına girer, göğüslerimize ve omuzlarımıza dokunarak (bizi doğrultur) ve; “Eğri büğrü olmayınız ki kalbleriniz arasında ihtilaf olmasın, şüphesiz Allah ile melekler ilk saflara rahmet ve istiğfar ederler” buyurdu.
Diğer tahric: Nesaî, imame; ezan; îbn Mace, ikame; Ahmed b. Hanbel, IV, 269, 284, 285, 296, 297,
AÇIKLAMA: Hadisin zahirine göre kalb, dış organların hareketlerinden müteessir olmakta ve hatta tamamen onların hareketlerine bağlı olarak değişmektedir. Gerçekten de fiillerimizle fikirlerimiz arasında karşılıklı te’sirler vardır. Toplumsal davranışların ise, fikir ve hisler üzerindeki te’siri daha da büyüktür.
Ancak bu hadis-i şerifin, “dikkat edin vücudda bir et parçası vardır; iyi olduğu zaman vücudun tamamı iyidir, o bozulduğu zaman vücudun tamamı bozulur. Dikkat edin o kalbdir.” hadis-i şerifiyle tearuz ettiği zannedilmemelidir. [Buharî, iman; Müslim, müsakat; Îbn Mace, fiten; Darimî, büyü’ ; Ahmed b. Hanbel, IV, 270, 274]
Çünkü bu hadiste fert veya toplum olarak kişilerin davranışlarının başkalarının kalbi, fikri ve hisleri üzerindeki tesirleri ifade edilirken, ikinci hadis-i şerifte şahsın kalb alemindeki kendi duygu, düşünce ve heyecanlarının yine kendi dış organları üzerindeki tesiri ifade edilmektedir. Bu manada kalb gerçekten vücud sarayının hükümdarıdır. Vücudun bütün organları ona bağlıdır.
Bazan kalb sevinçle dolar da gözler bu sevincin müjdesini pırıl pırıl parlayarak verir, dudaklar memnuniyetle gülümser. Bazan sıkıntıdan patlayacak hale gelen kalbin bu dehşet verici hali yüzlerde en açık ifadesini bulur. Bazan berrak bir suyun şırıltısını hatırlatacak kadar şen ve tatlı, bazan bir kayanın uçurumlara yuvarlanışındaki korkunç gürültüleri hatırlatacak derecede sert ve keskin ifadeli sözler hep içteki kalbin dışta görülen eserleridir.
Ayrıca bu hadis-i şerifte ilk safların fazileti beyan edilmiştir. Nitekim diğer bir hadiste şöyle buyurulmuştur: “Erkek saflarının en hayırlısı birincisi ve en hayırsızı sonuncusudur. Kadın saflarının en hayırlısı sonuncusu ve en hayırsızı birincidir”[bk. 678. hadis.] Ayrıca,”Resulullah birinci saf için üç kere ve ikinci saf için de iki kere istiğfar etmiştir.” [Tirmizi, mevakit; îbn Mace, ikame; Darimi, salat; Ahmed b. Hanbel IV, 126, 128]
Bu bakımdan Allah’ın rahmeti en çok ilk safların üzerine iner. [bk. 678. hadis]