Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
SALAT BAHSİ
DEVAM: 87. Erkeğin Saçlarını Topuz Yaparak Namaz Kılması
İbn Abbas (r.a.)’ın azatlı kölesi Kureyb’in rivayet ettiğine göre, Abdullah b. Abbas, Abdullah b. El-Haris’i saçını arkasına toplanmış olduğu halde namaz kılarken görünce arkasına durup başını çözmeye başlamış öbürü de (saçlarının çözülmesine müsaade ederek) ona karşı çıkmamıştır. Abdullah b. el-Haris namazını bitirince İbn Abbas’a dönerek; “Benim başımdan sana ne?” demiş (o da) şöyle cevap vermiştir: Ben Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)’i; “Bu şekilde (saçlar arkada toplu olarak) namaz kılan, elleri arkada bağlı olarak namaz kılan kimse gibidir” buyururken işittim.
Diğer tahric: Müslim, salat; Tirmizî, mevakît; Nesaî imame; ibn Mace, ikame; Darimî, salat; Ahmed b. Hanbel, I, 457, IV, 122.
AÇIKLAMA: Bu hadis-i şerifte saçların da eller gibi secdeye vararak secdeden nasibini alması edebî bir üslubla ifade edilmiştir.Saçları enseye topuz yaparak namazda onları secdeden alıkoyan kimsenin hali elleri arkada bağlı olarak ellerinin secdeden nasîb almasına İmkan vermeyen kimsenin haline benzetilmiştir. Bir önceki hadis-i şerifte de açıklandığı gibi, bu kimse saçlarının secde halinde yere dökülmesini önlemekle saçların her telinin secdeye varmakla kazanacağı sevabdan mahrum kalacaktır.
Hadis-i şerifte bu kadar saç telinin sahibine kazandıracağı sevab ellerin secdeye varmakla kazanacağı sevaba denk tutulmuştur.
Nitekim Resul-i Ekrem (s.a.v.); “ben yedi organ üzerinde secdeye varmakla emrolundum. Eğer böyle emrolunmasaydım saçların secdeye varmasına engel olurdum” [Ek bilgi için bk. 646’nın açıklaması.] buyurmuştur.
Hanefî fıkhına göre Bedayiü ‘-sanayi isimli meşhur eserde saçları arkaya toplayarak namaz kılmanın mekruh olduğu ifade edilirken Hidaye isimli eserde de aynı şekilde şu ifade geçmiştir: “Kişi saçını arkasında toplayamaz. Zira Resul-İ Ekrem (s.a.v.) saçlarını arkaya topuz yaparak namaz kılmakta olan bir kimseyi böyle namaz kılmaktan nehyetmiştir.”
Netice olarak bütün alimler kişinin elbisesinin eteklerini ve yenlerini toplayarak namaz kılmaktan nehyedildiğinde görüş birliğine varmışlardır. Şafiî alimlerinden İmam Nevevî; “Bu şekilde namaz kılmak kerahet-i tenzihiyye ile mekruhtur” demiştir. [Avnu’l-ma’bud, II, 351]
Bu mevzuda mezheb imamlarının görüşünü öğrenmek için bir evvelki hadisin açıklama kısmına müracaat edilebilir.