Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
SALAT BAHSİ
83. Kadın Kaç (Parça) Elbise İle Namaz Kılar?
Muhammed b. Zeyd’in annesinden rivayet edildiğine göre; Ümmü Seleme (r.anha)’ya; “Kadın hangi elbise ile namaz kılmalıdır?” diye sormuş. O da: “Baş örtüsü ve ayaklarının üstünü de örten uzunca bir fistanla kılar” cevabını vermiştir.
AÇIKLAMA: Erkek karşısında kadının avret mahalli mezheb alimlerine göre şöyledir; Hanbelîler ile Şafiilere göre kadının el ve ayakları da dahil bütün vücudu avrettir. Kur’an-ı Kerim’den delilleri: “Mü’min kadınlara da söyle, gözlerini haramdan sakınsınlar, namuslarını korusunlar, zinetlerini açmasınlar, bunlardan görünen kısımlar müstesna” [Nur 31] ayetidir.
Bu alimlere göre ayet-i kerimedeki “görünen kisımlar”dan maksat, elde olmadan ve istenmeden yürürken ve rüzgar gibi herhangi bir dış tesirle kendiliğinden açılan kısımlardır. Yüz ve elin de tabii bir ziynet olmaları bakımından kasden açılmaları haramdır.
Hadisten delilleri ise, “Resul-i Ekrem’e (bir kadına) aniden gözün isabet etmesinin hükmünü sordum, “derhal gözünü çek” buyurdular” mealindeki (2148) numaralı hadis-i şeriftir. [Sabunî, Tefsiru’l-Ayeti’l-Kur’anü’l-Kerîm, II, 155]
Ancak namaz içerisinde Hanbelilere göre hür kadının yüzünden başka her tarafı, Şafiî ve Malikilere göre ise, elleri ve yüzlerinden başka bütün vücudu avrettir. [el-Fikh ale’l-Mezahibi’l-Erba’a, I, 189]
Hanefî ulemasına göre namazda avret mahallini Örtmenin farziyetinin delili ”Ey Adem oğulları her mescidde (her namaz ve tavaf esnasında) zinetinizi alın”[A’raf 31] ayet-i kerimesidir. Namaz kılmakta olan hür bir kadının ancak yüzleri, elleri ve ayaklarının dışında bütün vücudu avrettir. Bu bakımdan Hanefi mezhebinde namazda hür bir kadının ellerini, yüzünü ve ayaklarını açık bulundurmasında herhangi bir sakınca yoktur. Lakin el başka, kol başkadır. Hür kadının kolları kuvvetli olan rivayete göre Hanefi mezhebinde avret sayılır. Bacak da ayaktan tamamen farklı olduğu için namazda bacağın dörtte biri kadarının bir rüknü eda edecek kadar açık kalması namazı bozar. [Nimet-i İslam, I, 120.]
Bilindiği gibi namazı bozacak olan, açık avret mahallinin açılan organın dörtte biri miktarında olması ve bir rüknü sünnet üzere ifa edecek sürece devam etmesi lazımdır ki, bunun da ölçüsü üç kere “sübhanellah” diyecek kadar bir zamandır.Ancak galiz avret sayılan ön ve arka bunun dışındadır. Çünkü bunların dirhem miktarının açılması namazı bozar. [Hattabî, mealimu’s-sünen, I, 422]
Hattabî’nin ve ona tabi olarak Şemsu’l-hak Azim abadî’nin bu hadis üzerine yaptıkları şerhlerde, “namaz esnasında kadının avret olan organlarından birinin açılmasıyla namazının bozulması için dörtte bir gibi bir ölçü söz konusu değildir. Bu hususta herhangi bir ölçü tanımıyoruz. Herhangi bir miktarının açılmasıyla namaz bozulur” demeleri doğru değildir. [Bezlü’l-mechud, IV, 304]
Çünkü bir bütünün dörtte biri bazı yerlerde Kitap ve Sünnetle bütünün tümü gibi kabul edilmiştir. İhramdan çıkmak için başın dörtte birini traş etmenin kafi gelmesi gibi. [M.Zihnî Efendi, Ni’met-i tslam, I, 116]