Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
EDEB BAHSİ
DEVAM: 153-154. Bir Adam (Kendisine): “Falan Adamın Sana Selamı Var” Diyen Kimseye Nasıl Karşılık Verir?
Aişe (r.anha)’dan (rivayet edildiğine göre) Nebi (s.a.v.) kendisine: Cebrail (a.s.)’in sana selamı var demiş de (Hz. Âişe): Ve aleyhisselâmu ve rahmetullahi, diyerek bu selam’ı almış.
İzah:
Buhari, istizan; Müslim, fedail; Tirmizî, istizan; İbn Mâce, edeb; Nesaî, Amelülyevmi
1. Mevzumuzu teşkil eden (5231) nolu hadis selam alınırken sadece “ve aleykümüsselam” demekle farzın yerine getirilmiş olacağına delalet ederken, (5232) numaralı Hz. Aişe hadisi de selam alırken “ve aleykümus selam” cümlesine ve “ve rahmetüllahi” kelimesini ilave etmenin daha faziletli olduğuna delalet etmektedir.
2. Yine bu iki hadis bir kimseden diğer bir kimseye selam götürmenin müstehap olduğuna delalet eder.
İbn Abidin’in açıklamasına göre “bir kimse falana selam söyle, dediği zaman gidip o selamı söylemek, vâcib olur. Çünkü bu emaneti sahibine vardırmak kabilindendir. Zahire göre bu vücub hükmü, selamı götürenin rızasına bağlıdır.
Sonra Münavî’nin Şerhinde İbn Hacer’den naklederek şu ibareyi gördüm: Tahkik şu ki: Eğer elçi “ben selamı götürürüm” diye iltizam etmiş ise o zaman (selamı tebliğ etmek) emanete benzemiş oluyor. Aksi takdirde, vedia oluyor. Yani (vedia olunca) gidip tebiğ etmek, boynuna vacib olmuyor. Çünkü vediada hüküm böyledir.
Şürünbilalî dedi: Buna göre kendisine: Selamımı Rasûlullah’ın huzuruna götür, diye emredenin selamını tebliğ etmek gerekir. Yine Şürünbilalî dedi ki: Selamı getirene de cevap vermek müstehabdir. “Senin de üzerine olsun” diyecektir.
Bunun benzeri, musannifin “Tuhfetü’l-Akran”adlı kitabında da vardır. İbn Abbas bunun vacib olduğu rivayetini ayrıca ekler.
Lâkin Tatarhani’ye dedi ki: İmam Muhammed bir hadis rivayet etti. Buna göre; kim bir insana başkasının selamını getirip tebliğ ederse, selam alan önce tebliğ edene cevap vermek, sonra da hazır olmayana cevap vermek zorundadır. Bu ibarenin zahirinden (selamı tebliğ edene cevap vermenin) vacib olduğu hükmü anlaşılıyor”