Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
SALAT BAHSİ
231-233. İmam Hutbe Okurken Uyuklayan Kimse
İbn Ömer (r.anhumâ)’dan; demiştir ki: Resulullah (s.a.v.) şöyle buyurdu: “Sizden biri, mescidde iken uyuklarsa yerini değiştirsin.”
İzah:
Tirmizî, cuma; Ahmed b. Hanbel, II, 22, 32; Bcyhakî, es-Sünenü’l-kübrâ, III, 237.
Tirmizî, bu hadis için “hasen-sahih” demiştir. Hadisin Tirmizrdeki rivâyetinde “Biriniz cuma günü uyuklarsa…” denilmektedir. Bu rivayete göre hadisin bab başlığı ile olan irtibatı daha güzel anlaşılıyor.
Tirmizî’deki farklılığı da nazar-ı itibara alarak hadise baktığımız takdirde cuma günü hutbe esnasında uyuklayan bir kimsenin yerini değiştirmesinin meşru olduğunu anlarız. Ancak hutbe esnasında herhangi bir amelle meşgul olmak -yasak olduğuna göre- uyuklamanın hutbe anına tahsis edilmeşinin uygun olmaması gerekir. Ebû Davud’un başlık olarak verdiği ibareyi hutbe ile kayıtladığına bakılırsa, onun yer değiştirme kabilindeki hafif hareketlerin lağv sayılmayacağı görüşünde olduğu ortaya çıkar.
Hz. Nebi’in uyuklayan kimsenin yerini değiştirmesini tavsiye etmesinin sebebi, bu hareketin uykuyu açmaya vesile olmasından dolayıdır. Hadisi şerh edenler arasında Hz. Nebi’in sabah namazına uyanamadı-ğı yerde şeytanlar olduğunu söyleyerek ashaba yer değiştirmelerini emrettiği hâdiseyi hatırlatarak bu mahalde de şeytanın olabileceğini söyleyenler de vardır. Fakat bir yerdeki uyumanın orada şeytan oluşuna bağlanması, her uyuklamanın aynı sebebe bağlanmasını gerektirmez. O bakımdan yer değiştirmenin tavsiye edilmesi, uykuyu açmaya vesile olması sebebine bağlıdır.