Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
SALAT BAHSİ
224-226. Mev’iza (Hutbe) Anında İmama Yakın Olmak
Semure b. Cündüb (r.a.)’den Resûlullah (s.a.v.)’in şöyle buyurduğu rivayet edildi: “Zikri (hutbeyi) dinleyiniz. İmam’a yakın durunuz. Çünkü insan (imam’dan) uzak kalmaya devam eder, o kadar ki, cennet’e girse bile, orada (girmekte veya derece yönünden) geri bırakılır.
İzah:
Hâkim, el-Müstedrek, I, 289; Beyhakî, es-Sünenu’l-bübrâ, III, 238.
Terceme ettiğimiz kısımda görünmemekle beraber, hadisin senedinden Muâz b. Hişâm’ın bu hadisi babasının el yazısı ile yazılmış bir kâğıttan rivayet ettiğini anlıyoruz. Bu usulle yapılan hadis rivayetine “Vicâdet” denilir.
Vicâdet: Bir kimsenin görüşüp yazısına aşina olduğu, kendini iyice tanıyıp itimad ettiği bir hocanın hattıyla bir hadis bulmasına vicâdet denilir. Bir kişi hocayı görmediği halde bu yazının ona ait olduğunu kat’i olarak bilirse, durum yine aynıdır.
Vicâdet yolu ile elde edilen hadisleri hüccet olarak almak caizdir,
Hadis-i şerifte hutbe manasına (zikir) kelimesi kullanılmıştır. Çünkü hutbe içerisinde zikir de mevcuttur. Yani zikir hutbenin bir cüz’üdür.
Cuma hutbesinde hazır olmak ve imamın konuştuklarını iyice anlayabilmek için imamın yakınında durmak hadisin konusunu teşkil etmektedir.Tabiî hutbenin başında camide olmak ve yer bulup minberin yakınına otu rabilmek camiye erken gelmeyi gerektirir. O halde bu hadis, dolayısıyla camiye erken gitmeyi de teşvik etmektedir.
Rivayetin devamında kişinin camiye gelmekte gecikmesinin ve imamdan uzaklaşmasının, cennete girmekte gecikmesine, cennete girse bile, derece yönünden geride kalmasına sebep olacağı bildirilmektedir. Hadisteki “Cennete girse bile” ifâdesi imamdan uzakta durmanın Cennete girmeye mani olacağı tarzındaki vehmleri defetme için getirilmiştir.