Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
SALAT BAHSİ
DEVAM: 118-119. Namaza Başladıktan Sonra Okunacak Dualar
Ali b. Ebî Talib’den rivayet edildiğine göre; Nebi (Sallallahu aleyhi ve Sellem) farz namaza durduğu zaman “Allahu Ekber” der ve ellerini omuzları hizasına kadar kaldırırdı. Okumayı bitirip de rüku’a varmak istediğinde ve (başını) rüku’dan kaldırdığında (yine) bunu yapardı. Namazda otururken asla ellerini kaldırmazdı, (ilk iki rekatın sonundaki) iki secdeden (sonra ayağa) kalktığında da aynı şekilde ellerini kaldırır, “Allahu ekber” der ve (bir önceki 760.) Abdülaziz hadisindeki gibi dua ederdi.
(Ravi Abdullah b. el-Fadl) duada (bir önceki hadise göre) bazı şeyleri fazla bazılarını da noksan nakletti. (Bir önceki hadiste geçen) “bütün hayırlar senin elindedir şer ise asla sana nisbet edilemez” (cümlesini hiç) nakletmemiştir. Ancak: “Namazdan çıkmak istediği zaman da; “Allah’ım! Evvel ve ahir, gizli ve aşikar, işlediğim bütün günahlarımı bağışla sen benim İlahımsın. Senden başka ilah yoktur” (sözlerini de) ilave etmiştir.
Ebu Davud rivayet etmiştir.
AÇIKLAMA: Bu hadisin aşağı yukarı aynısı olan bir önceki hadiste yer alan Resul-i Ekrem’in namaza başladığında okuduğu dualar ve bu dualarla ilgili olarak ilim adamlarının görüşleri üzerinde gerekli açıklamalar yapılmıştı. Bununla beraber burada da üzerinde durulup açıklığa kavuşturulması gereken bazı meseleler bulunmaktadır.
Hadis-i şerifte geçen “iki secdeden kalktığında” ibaresi ile ilgili olarak hadis alimleri iki görüş beyan etmişlerdir:
1. Bu ibare “ilk rekatın secdelerini yaptıktan sonra ikinci rekata kalktığı zaman” anlamına gelmektedir. Bu açıklamaya göre, Resul-i Ekrem (Sallallahu aleyhi ve Sellem) ikinci rekata kalktığı zaman da aynen birinci rekatta olduğu gibi ellerini kaldırarak “Allahu ekber” der ve Sübhaneke duasını okurdu.
2. “İlk iki rekattan sonra üçüncü rekata kalktığı zaman” anlamına gelir ki, burada secde kelimesi mecazen rekat manasında kullanılmıştır. Bu açıklamaya göre ise, Resul-i ekrem üçüncü rekata kalktığı zamanda aynen birinci rekatta yaptığı gibi ellerini omuzları hizasına kadar kaldırarak “Allahu ekber” der ve sübhaneke duasını okurdu. Ancak Hanefî uleması ellerin kaldırılma-yacağı konusunda 748 ve 749 nolu hadislerle amel etmişlerdir. Namazın başında “sübhaneke” ile okunan duaları ise ancak teheccüd namazı için ,caiz görmüşlerdir. Bu hadisi nakleden ravi Abdullah b. el-Fadl, Resul-i Ekrem’in kıyamda okuduğu duaları naklederken Abduiaziz’in naklettiği bir önceki hadisteki duaları aşağı-yultarı aynen nakletti. Ancak bir önceki hadiste geçen …. ibaresini burada hiç zikretmemişken bir önceki hadiste geçen
duasını da burada إِلَهَي أَنْتَ “Sen benim ilahımsın” cümlesini ilave ederek nakletmiştir.