Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
SALAT BAHSİ
DEVAM: 112. “Namaz Kılanın Önünden Eşek Geçerse Namaz Bozulmaz” Diyenler
Ebu’s-Sahba’dan; demiştir ki: Biz İbn Abbas’ın yanında namazı bozan şeylerden bahsediyorduk. İbn Abbas (şöyle) dedi: “Ben ve AbdüI Muttalib oğullarından bir çocuk eşek üzerinde olduğumuz halde namaz kılmakta olan Nebi (Sallallahu aleyhi ve Sellem)’in (önünden geçerek) geldik. Sonra o da ben de eşekten inip eşeği safların önüne salıverdik. (Bunu gören Nebi) hiç aldırış etmedi. Ve (yine) Abdulmuttalib oğullarından iki kız gelerek safların arasına girdiler. Bunu da önemsemedi.
Diğer tahric: Nesaî, kıble; Tirmizî, salat
AÇIKLAMA: Nesaî’nin rivayetinde açıklandığı üzere ibn Abbas (r.a.)’la beraber eşek üzerinde safların önünden geçip giden çocuk îbn Abbas’ın kardeşi Fadl (r.a.)’dir.
Ebu’s-Sahba’nın ifadesinden anlaşıldığına göre, îbn Abbas’ın da bulunduğu bir meclisde eşeğin ve kadının önünden geçtiği kimsenin namazını bozup bozmayacağı müzakere edilirken îbn Abbas eşeğin de kadının da namazı bozmayacağına bir delil olmak üzere bu hadiseyi anlatmıştır. Hz. îbn Abbas bu sözüyle Hz. Nebiin bu hadise karşısındaki sükutunun eşek ve kadının namaz kılan bir kimsenin namazını bozmayacağına dair bir ikrar ve beyan manası taşıdığını ifade etmektedir. Nitekim ulemanın çoğunluğu da bu görüştedir.
“Sakite bir söz isnad olunmaz, lakin ma’nz-i hacette sükut beyandır” kaidesi de cumhur-ı ulemanın bu mevzudaki ortak görüşünü ifade etmektedir. Mecelle, Madde: 67. Bu kaide günümüz Türkçesine şöyle aktarılabilir: “(Bir olay karşısında) ses etmeyen bir kimseye “şöyle dedi” diye isnadda bulunulamaz. Fakat ihtiyaç görüldüğünde sükut da (bir çeşit görüş) açıklamak demektir.”
Netice olarak mevzuyu şu şekilde özetleyebiliriz: Cumhur-i fukaha ile İmam Ebu Hanife, İmam Malik, îmam Şafiî kadının, namaz kılanın önünden geçmesinin namazı bozmayacağına kaildirler. Çünkü Hz. Aişe’den mervi hadis Resulullah (s.a.v.) namaz kılarken, kendisinin Resulullah’ın önünde yattığı fakat Resulullah (s.a.v.)’in yine de namaza devam ettiği zikrediliyor.
Bazıları ise kadının, köpeğin ve eşeğin geçmesiyle namazın bozulacağını iddia etmişlerdir. İmam Ahmed b. Hanbel de, “Kara köpek geçerse namazı bozar. Ama eşek ve kadın hakkında içimde biraz şüphe var” demiştir.