Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
NİKAH BAHSİ
14. Değiş-Tokuş (Takas-Trampa) Yoluyla Mehirsiz Evlenme
İbn Ömer (r.a.)’den rivayet olunduğuna göre Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem) Şiğar’ı yasaklamıştır.
Müsedded rivayetine (şu cümleyi de) ekledi: Ben Nâfi’a “şigâr nedir?” diye sordum, “Bir adamın mehirsiz olarak birinin kızıyla evlenmesi ve (karşılığında da) kendi kızını onunla evlendirmesidir” diye cevap verdi.
Diğer tahric: Buhari, nikah (5112); Müslim, nikah; Tirmizi, nikah; İbn Mace, nikah (1883); Nesai, nikah; Darimi, nikah; Muvatta, nikah 24; Ahmed b. Hanbel, II, 6.
AÇIKLAMA:
Şiğar sözlükte kaldırmak ve boşalmak gibi mânâlara gelir. Bir fıkıh terimi olarak da değiş-tokuş yapmak suretiyle mehirsiz evlenmek demektir. Bir başka ifâdeyle iki erkeğin, kızlarını veya velisi olduğu kadınları herbiri diğerinin mehri olmak üzere biribir-lerine vererek evlenmelerine fıkıhta şigâr denir.” Bu suretle kadınlardan her birinin bıd’ı, (yani kendisinden istifade edilecek olan cinsel organı) diğerine mehir sayılmış olur.
Bu tür evlenmelerde mehir hakkı kaldırıldığı için böyle evlenmeye “kaldırma” manasına gelen “şiğâr” ismi verilmiştir. “Sigar kelimesi boşalmak” manasına da geldiğinden mehirden boşalmış olan bu nikahlara “şiğâr” ismi verilmiştir” demek de doğru olur.
Şafiî ulemâsından Nevevî’nin beyânına göre ilim adamları kız kardeşlerin erkek kardeşin kızlarının, halaların, amca kızlarının ve cariyelerin şigâr yolu ile evlendirilmelerinin de aynen öz kızların evlendirilmeleri hükmünde olduğunu söylemişlerdir”[Nevevî, Şerhü Müslim IX, 201.]