Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
CİHAD BAHSİ
5. Allah Yolunda Savaşmanın Sevabı
Ebu Said (r.a.)’den rivayet olunduğuna göre, Nebi (s.a.v.); Mü’minlerin iman yönünden hangisi daha olgundur? diyı sorulmuş da; “Allah yolunda malı ve canı ile cihad eden kimse ve kuytulardan bir kuytuya çekilip de Âllah’a ibâdet eden ve kendi şerrinden Halkı azade kılan kimsedir” karşılığını vermiş.
İzah:
Buhârî, cihad, rikak; Müslim, imâre; Tirmizi, fedail’ül-cihad; Nesaî, zekal; Cihad; İbn Mace, fiten; Darimî, cihad; Ahmed b. Hanbel,I, 237, 319, 322; II, 443; III, 16, 37, 56, 77, 461, 477, IV, 234.
Bu hadis-i şerif genel olarak, “Allah yolunda malı ve canı ile savaşan bir kimsenin mü’minlerin en hayırlısı” olduğunu ifade etmektedir. Ancak ulema ve sıddıkların fazileti ile ilgili hadis-i şerifler bu hadisi tahsis etmiştir. Bu bakımdan ulema ve sıddıklar, Allah yolunda malı ve canı ile savaşan kimselerden daha faziletlidirler. Şi’b: İki dağ arasındaki vadidir. Ancak burada sadece bu mana k!asdcdilmiş değildir. Burada kasdedilen, tenha ve insanlardan uzak yerdir. Vadiler ekseriyyetle insandan hali olduğu için Şi’b kelimesi misal olarak zikredilmiştir.
Bu hadis tenhada yalnız başına yaşamayı insanlar arasına karışmaktan evlâ gören ulemânın bir delilidir. Ancak mesele ihtilaflıdır. Alimlerin çoğunluğuna göre fitneden emin olmak şartıyla insanların içinde olmak efdaldir. Bazı taifeler uzletin yani tenhada ayrı yaşamanın daha faziletli olduğuna kaildirler. Cumhur-ı ulema bunlara cevap vermiş; “bu hadis fitne ve harb zamanlarına hamledilmiştir. Yahut’ insanlarla iyi geçinemeyen kimse hakkındadır” demişlerdir.[bk. Davudoğlıı A., Saih-i Müslim Tercüme ve Şerhi, IX, 85.]
Nitekim, “İnsanların arasına katılıp da onların eziyetlerine katlanan bir mü’minin ecri, insanların arasına katılmayıp onların eziyetine katlanmaktan uzak kalan bir müminden daha fazladır”[Tirmizî, kıyâme; İbn Mâce, fiten; Ahmed b. Hanbel, II, 43; V, 365.] mealindeki hadis-i şerif de Cumhur-ı ulemanın bu görüşünü desteklemektedir.
Hz. Peygamberin mektebinde yetişmiş olanların ve onların izinden giden selef-i salihîn her fırsatta insanların arasına karışarak onların eziyetlerine katlanmışlar, eziyetten kurtulmak için uzleti tercih etmemişlerdir.