Sünen-i Ebu Davud – SÜNEN EBU DAVUD

SÜNEN EBU DAVUD

CİHAD BAHSİ

152. Düşmanla Sulh Yapan Bir Devlet Başkanının Sulh Süresi Sona Erer Ermez Hemen Düşman Lkesine Erişmek Ve Düşmana Saldırmak Üzere, Daha Sulh Süresi Sona Ermeden Önce) Düşmana Doğru Yola Çıkması

Himyer (kabilesin) den olan Süleym b. Amir’den, demiştir ki: Muaviye ile Rum (lar) arasında bir (sulh) antlaşması vardı. (Muaviye bu antlaşma süresi sona ermeden önce) Rumların ülkesine doğru yol’a çıkmıştı. Sulh (süresi) sona erince onlarla savaşacaktı. Derken “Allah-u ekber, Allah-u ekber (Hayret doğrusu size) hıyanet (etmeniz) değil (ahde) vefa” (etmeniz gerekir) diyerek, at üzerinde veya acem at’ı üzerinde bir adam çıkageldi. Bir de baktılar ki (bu adam) Amr b. Absete (imiş).Bunun üzerine Muaviye ona (birini) gönderdi (ve huzuruna çağırttı) ve kendisine (bu meseleyi) sordu. (O da) :

Ben Rasûlullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)’i “Kimin herhangi bir kavimle arasında bir antlaşma varsa, süresi sona erinceye kadar ya da karşılıklı olarak (antlaşmayı) bozduğunu onlara bildirinceye kadar bu bağı ne (yeniden) bağlasın ne de çözsün” buyururken işittim. dedi. Bunun üzerine (Muaviye seferden) geri döndü.

İzah:

Tirmizî, siyer; Ahmed b. Hanbel, IV, 386.

Metinde geçen “birzevn” acem atı demektir. Çoğulu “Berazin” gelir. Anası arap âtı, babası acem atı olan ata Mukrif babası arap atı anası acem atı olan ata da “hecîn” denilir.

Metinde geçen Bu bağı ne yeniden bağlasın, ne de çözsün” anlamın­daki cümleden maksat, “oradaki antlaşmayı bozmamaya son derece dikkat et­sin.” demektir. Bilindiği gibi böyle bir ahdi yenilemekte hiçbir sakınca yok­tur. Bu bakımdan ulema bu cümleye “aradaki ahdi bozmaktan son derece kaçınsın” manası vermişlerdir. Yine metinde geçen “ev yenbize ileyhim ala sevâin = Ya da karşılıklı olarak anlaşmayı bozduğunu onlara bildirsin” cüm­lesiyle “Her iki tarafta aralarındaki sulh antlaşmasının bozulduğunu bilmekte eşit olsunlar/’ demek istenmiştir. Çünkü karşı tarafın haberi olmadan, sul­hu bozarak saldırıya geçme ahde riayet etmemek ve karşı tarafa ihanet et­mektir. Nitekim Allah’tı Teâlâ “Bir kavmin (antlaşmaya) hainlik yapmasın­dan korkarsan, sen de (onların seninle yaptıkları antlaşmayı) aynı şekilde onlara at. Çünkü Allah hainleri sevmez.”[Enfâl 58] buyurmakla sulhun bozuldu­ğunu karşı tarafa ilan etmeden onlara saldırıya geçmenin hainlik olduğunu haber vermiştir.

Mevzumuzu teşkil eden bu hadis-i şerifte, sulh süresi içerisinde sulh so­na erince hemen saldırıya geçmek üzere, düşman sınırına kuvvet gönderme­nin de ahde vefasızlık ve hainlik olduğu ifade ediliyor. Amr b. Absete (r.a)’in bu hadis-i şeriften çıkardığı manaya göre, sulh süresi sona erip de sulhun sona erdiğini karşı tarafa ilan etmedikçe saldırıya geçmek veya saldırıya geç­mek üzere yola çıkmak hainliktir. Bu bakımdan sulh süresi sona erince, sul­hun sona erdiğini ve savaşın başlayacağını karşı tarafa haber verilmeli, on­dan sonra eğer karşı taraf müslüman olmayı yahut da cizye vermeyi kabul etmezse, ancak o zaman saldırıya geçmelidir. Fakat karşı tarafın bir hıyane­ti görülünce onlara ansızın saldırmakta herhangi bir sakınca yoktur.