Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
SALAT BAHSİ
138-139. İki Secde Arasında Ayakları Dikerek Topuklar Üzerinde Oturmak
Ebu’z-Zubeyr Tavus’u (şöyle) derken işittiğini söylemiştir: İbn Abbas’a, “(iki) secde arasında ayaklar(ı dikerek Ökçeler) üzerine oturmayı” sorduk. “Sünnettir” diye cevap verdi. “Oysa biz onu kişiye zahmet olarak görüyoruz” dedik, İbn Abbas; “O Nebiiniz sallaüahü aleyhi ve sellem’in sünnetidir” diye cevabını pekiştirdi.
Diğer tahric: Müslim, mesacid; Tirmizî, mevakît
AÇIKLAMA:
Bu hadis denilen oturuş şeklinin namazda sünnet olduğumı bildirmektedir. Bu hususta Resulullah (sallallahü aleyhi ve sellem)den iki hadis varid olmuştur. Tirmizî ve diğer hadis imamlarının rivayet ettikleri ikinci hadiste ik’a men’edilmektedir.[498] Mezkur hadis birkaç yoldan rivayet edilmişse de senedlerinin hepsi zayıftır.
Ulema “ika”mn hükmü ve şekli hususunda ihtilaf etmişlerdir. Nevevî diyor ki; “doğrusu “ik’a” iki nevidir. Birisi kalçasını yere yayarak, dizleri’ni dikmek, elleriyle de yere dayanarak köpek oturuşuna benzer bir şekilde oturmaktır. Lügat uleması da “ik’a”yı bu şekilde tefsir etmişlerdir. Nehyedilen ve mekruh olan “ik’a” da budur. Hatta Malikîlere göre bu şekil oturuş haramdır, yalnız namaz bozulmaz. Onlara göre mekruh olan şekil ayak parmaklarının hepsini yere dikerek ökçelerinin üzerine oturmak yahut ayaklarının sırtını yere getirmek suretiyle üzerlerine oturmaktır.
İk’a’nm ikinci şekli secdeler arasında kalçasını topuklarının üzerine döşeyerek oturmaktır. İbn Abbas (r.a.)’ın; “Nebiinizin sünnetidir” sözü ile kasdettiği “İk’a” budur…”
Hanefîlere göre namazda sünnet üzere oturuş, erkeklerin sol ayaklarını yere döşeyerek üzerine oturmaları, sağ ayaklarını da dikerek parmaklarım kıbleye çevirmeleridir. Kadınlar ise, sol kalçası üzerine oturarak ayaklarını sağ taraftan çıkaracaklardır.
Hadisin bazı rivayetlerinde metindeki “racül” (adam) kelimesi “ricl” (ayak) şeklinde zabt edilmiştir. Bu takdirde mana, “Biz bunu ayağa cefa görüyoruz” demek olur. Hatta İbn Abdilberr “Racül” rivayetinin hata olduğunu iddia etmiştir. Fakat cumhur-ı ulema onu iddiasını reddetmiş, doğrusunun “racül” olduğunu cefayı izafe etmek için ayağın değil, insanın daha uygun olduğunu söylemişlerdir.[Davudoğlu, Ahmed, Sahih-i Müslim Terceme ve Şerhi III, 387-388.]