Hadis Ansiklopedisi Trke Hadis Kaynaklar
SÜNEN EBU DAVUD
SALAT BAHSİ
46. Cemaati Terk Etmenin Vebali
Ebu Derda’dan; demiştir ki: Resulullah (Sallallahu aleyhi ve Sellem)’i şöyle buyururken işittim: “Köyde ve kırda üç kişi bir arada olur da, namazı cemaatle kılmazlarsa şeytan mutlaka onlara galib gelir, (musallat olur ve onları Allah’ın zikrinden alıkoyar). Aman, cemaate sarıl, çünkü kurt, sürüden ayrılan koyunu kapar”.
Diğer tahric: Nesai, imame; Ahmed b. Hanbel, V, 196; VI, 446.
AÇIKLAMA: Zaide dedi ki; Saib cemaatten muradın, “cemaatle namaz” olduğunu söyledi.
ifadesi cemaatle namaz kılmanın, konaklama halinde, yolcular için de sünnet olduğuna işaret eder ki, Hanefî mezhebinin göriışu de bu şekildedir.
Hadis-i şerifte geçen “üç kişi yoktur ki” sözünden murad erkeklerdir. Çünkü kadınların cemaat yapmaları ve onlardan birinin imam olması hususu ihtilaflıdır. Hatta Bezlu’l-mechud’taki ifadeye göre mekruhtur. Buradaki (üç kişi) ifadesi, üç kişiden fazla olduklarından cemaat-yapmanın evleviyetle gerekli olduğuna delalet eder. “Üç kişi” olarak kaydedilmesinin sebebi köy ve sahra ahalisinin genellikle üç kişiden az olmadığındandır.
İki kişi ile cemaat yapılarak namaz kılındığında yine cemaat sevabı alınır.
Hadisteki “Cemaate sarıl” lafzında muhatab tek gibi görünmekte ise de hitab umumidir. Çünkü Nebî (s.a.v.)’in, “kurd sürüden ayrılan koyunu kapar” ifadeleri ile beyan buyurduğu gibi, şeytan cemaatten uzaklaşır, kaçar ve cemaatten ayrılan kişiye musallat olur. Şeytan cemaate zarar veremeyeceğine göre, muslüman cemaatinin arasını ayırmaya, onlar arasına fikir ayrılıkları sokarak müslümanları tevhid nurundan ayırarak onları ifsad etmeye çalışır.
Nitekim Hind nüshasının hamişindeki ifadeden bu anlaşılmaktadır. Görülüyor ki, üç erkeğin yolcu veya mukîm olmaları halinde farz olan namazın cemaatle eda edilmesine teşvik vardır. Mukim olan üç kişinin ikamet ettikleri yerde cemaatle namaz kılabilecekleri bir mescidin yapılmasına da işaret edilmektedir ki, günümüz köy ve köy hükmündeki yaylalarda bu vazifeyi yapabilecekleri bir mescid tesbit etmeleri de onlar üzerine bir vazifedir.
DEVAM